RIJNWAARDISSIMO

                                      

                                         "RIJNWAARDISSIMO" = "RIJNWAARDEN ZEGT ONS"

                                         "RIJNWAARDISSIMO" = "RIJNWAARDEN SAGT UNS"

 

 

                                                

 

    Klacht over gemeente Rijnwaarden inzake onwettig gedrag 

    t.a.v. Provinciale Staten van Gelderland

 

Verzonden: zaterdag 28 juni 2014 15:29
Aan: statenleden@mailman.prvgld.nl
Onderwerp: [Statenleden] Fw: onwettig gedrag gemeente Rijnwaarden
 

Betr. valselijke strafrechtelijke stalking-beschuldiging tegen mijn persoon in een bestuurrechtelijke handhavings-conflict met de gemeente Rijnwaarden voor de Bestuursrechtbank  in Arnhem en de Raad van State in Den Haag

 

Geachte dames en heren,

er is een bestuursrechtelijk conflict tussen de gemeente Rijnwaarden en mijn persoon inzake handhaving van het Herwense bestemminsplan betr. een verkoopstand voor groente en fruit naast mijn huis geweest. In de zitting van de Raad van State op 27 augustus 2013 is dan in mijn nadeel beslist. In beide replieken van de gemeente Rijnwaarden voor de bestuursrechtbank in Arnhem en de Raad van State werd echter ook uitdrukkelijk beweerd, dat ik mij middels het fotograferen van op en voor mijn garageuitrit parkerende autos van de verkoopstand-bezoekers aan stalking schuldig zou hebben gemaakt. Nog gestaafd door de bijvoeging van een stalking-oordeel van de rechtbank Utrecht (LJNBO 5815 v. 26 maart 2012 ,12 pagina's !), waarin de stalker strafrechtelijk werd veroordeeld. 

Aan de andere kant heeft de door mijn aangeroepen Nationale Ombudsman  in haar uitspraak van 12 september 2012 vernietigend geoordeeld over deze handelwijze van de Rijnwaardense bezwaarschriftencommissie resp .de gemeente Rijnwaarden: Het fotograferen van auto's kan nooit en te nimmer stalking volgens het strafrecht zijn en  is zodoende een valselijke beschuldiging. De Nationale Ombudsman mr. Brenninkmeyer heeft de gemeente verder geadviseerd geen gebruik te maken van deze geheel misplaatste stalkingbeschuldiging en excuses aan te bieden. De gemeente Rijnwaarden heeft zich daar echter niets van aangetrokken en het advies van de Bezwaarschriftencommissie Rijnwaarden (voorzitter Hoffman) letterlijk overgenomen.

Ik heb na de uitspraak van de Raad van State dan mijn rechtsbijstand-verzekering DAS ingeschakeld, die op 13 februari 2014 een brief aan de gemeente heeft geschreven (zie bijlage) met het verzoek zich bij mij voor haar valselijke stalkingbeschuldiging te verontschuldigen. Net zoals dat ook al door de Nationale Ombudsman in haar uitspraak van 12 september 2012 (nummer 201204348 004) was aangedragen.

In haar brief van 27 mei 2014 (dus pas na 14 weken!) is de gemeente er weer bij gebleven, dat de stalkingbeschuldiging juist was en men niet gewild is excuses aan te bieden voor het gebruik ervan in dit afgesloten bestuursrechtelijk conflict. Op mijn argument,, dat de gemeente Rijnwaarden de stalkingbesculdiging uit het adviies van de (onafhankelijke) Rijnwaardense bezwaarschriftencommissie - vooral na de interventie van de Nationale Ombudsman - niet had hoeven te volgen in haar beide replieken aan de Bestuursrechtbank Arnhem en de Raad van State, is men echter met geen woord ingegaan.

Er wordt alleen op de afloop van mijn protest voor de (onafhankelijke ?) Rijnwaardense bezwaarschriftencommissie ingegaan maar niet op het feit, dat de gemeente Rijnwaarden had moeten weten, dat een strafrechtelijke, valselijke beschuldiging in een conflict voor de bestuursrechtbank resp. de Raad van State niets maar dan ook niets te zoeken heeft. Ook de gemeente Rijnwaarden dient zich aan de wet te houden en is niet berechigt bestuursrecht en strafrecht ten nadele van een burger door mekaar te gooien. Juist omdat het zo'n kleine gemeente (onder 12'000 inwoners. kerkdorp Herwen 1200 inwoners) is, waar een dergelijke stalkingbeschuldiging zijdens het gemeentebestuur snel bekend wordt.

Ik verzoek U vriendelijk de gemeente Rijnwaarden op haar onwettig gedrag te attenderen resp. zich te willen inschakelen dat er alsnog excuses worden uitgesproken. Want als Nederlandse burger (jaargang 1938) moet ik het recht hebben een bestuursrechtelijk bezwaarschrift in te dienen zonder dat daar - en dan nog valselijk - het strafrecht bij gehaald wordt. Ook in een landelijke gemeente.

Bij voorbaat hartelijke dank voor Uw interventie en

met vriendelijke groet,

J.J.Kamermans
 

 

                                        ANTWOORD VAN PROVINCIALE STATEN

 

Geachte heer Kamerman, (met verkeerde naam !)

Onderstaande mail is geplaatst op de lijst van ingekomen stukken onder nummer PS2014-561. Statenleden kunnen via gelderland.notudoc.nl en het Stateninformatiesysteem op www.gelderland.nl/sis kennis nemen van uw brief.

Via genoemde websites is uw brief voor iedereen in te zien. Daarom zijn uw contactgegevens (e-mailadres, telefoonnummer etc.) onleesbaar gemaakt.  Mocht u bezwaar hebben tegen deze publicatie van uw brief, dan verzoek ik u dit bij mij te melden.

Daarnaast is uw brief ter kennis gebracht van de Commissaris van de Koning, met het verzoek te bezien of hij in het kader van zijn ombudsfunctie uw mail in behandeling kan nemen.

Heeft u nog vragen over de afhandeling van uw brief? Neemt u dan gerust contact op met de griffie.

Ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet,

Bob Roelofs

griffier

 

Van: statenleden-bounces@webmail.prvgld.nl [mailto:statenleden-bounces@webmail.prvgld.nl] Namens JJKamermans
Verzonden: zaterdag 28 juni 2014 15:29
Aan: statenleden@mailman.prvgld.nl
Onderwerp: [Statenleden] Fw: onwettig gedrag gemeente Rijnwaarden

 

Antwoordemail van dhr. Jacques van Ingen, ambtelijk regisseur zelfevaluatie

 

Geachte heer Kamermans,

Bij deze bevestig ik de met u gemaakte afspraak op vrijdag 11 juli om 10.00uur te Herwen (Keurbeek 28).

N.B. Wij komen met zijn 2e (Ten Hooven en Van Ingen).

Met vriendelijke groet,

Jacques van Ingen

Drs. J.J.M. van Ingen | Ambtelijk regisseur Zelfevaluatie | Afdeling Kwaliteit Openbaar Bestuur/IBT (KOB/IBT) | T 026 - 359 9044 |

 

Dit gesprek leverde alleen een brief van de Commissaris van de Koning C.G.A. Cornielje (met datum 22 juli 2014 en zaaknummer 2014-009818) op, waarin werd verklaard:

"Het is mij duidelijk, dat deze zaak u hoog zit, maar voor mij als Commissaris van de Koning zie ik hierbij geen rol. Ik hoop voor U, dat u deze kwestie kunt laten rusten" 

 

Op 22 augustus 2914 heb ik daarop het navolgende mailtje aan de Provincie Gelderland geschreven

 

Goedenmiddag mevr. Gerrie Buevink en heer Jacques van Ingen
 
met brief van 22 juli 2014 heeft de Commisaris van de Koning heer C.G.A. Cornielje zich bij mij gemeld. Na een opsomming van wat er alles gebeurd is, sluit de brief als volgt:
"Het is mij duidelijk, dat deze zaak U hoog zit maar voor mij als Commissaris van de Koning zie ik hierbij geen rol. Ik hoop voor U, dat u deze kwestie kunt laten rusten". Verder heb ik niets meer gehoord.
 
Zonder dat er in deze reactie ingegaan wordt op het feit, dat de gemeente Rijnwaarden de valselijke strafrechtelijk stalkingbeschuldigingen zijdens de Rijnwaardense bezwaarschriftencommissie niet had mogen opnemen in haar verweer aan de Rechtbank in Arnhem en de Raad van State, kan dat natuurlijk niet zo blijven staan. Om de eenvoudige reden dat het strafrecht in het bestuursrecht niets naar ook niets te zoeken heeft. Dat dient ook voor een kleine, landelijke gemeente zoals Rijnwaarden te gelden. Men leze hiertoe de vernietigende uitspraak van de Nationale Ombudsman van 12 september 2012 (brief meegegeven aan de heer van Ingen) over de Rijnwaardense bezwaarschriftencommissie bzw. de gemeente Rijnwaarden.
 
Verder had U mij geschreven:
"Daarnaast is uw brief ter kennis gebracht van de Commissaris van de Koning, met het verzoek te bezien of hij in het kader van zijn ombudsfunctie uw mail in behandeling kan nemen"

Ik had toch wel met een andere, meer verzoenende reactie van een Commissaris van de Koning gerekend, ook omdat de heer Cornielje dus ook uit Rijnwaarden komt. Maar U kent in deze samenhang zeker ook wel een bekend spreekwoord....! 

Mijn antwoord op het geheel is, dat ik al heel lang geen Rijnwaardense burgemeester meer heb en nu ook geen Gelderse Commisaris van de Koning meer. Daar kan ik als Nederlandse burger uit Zeeland, jaargang 1938, die nog nooit met het strafrecht in aanraking is gekomen, overigens heel goed mee leven. Dit vooral ook omdat men er in Nederland klaarblijkelijk dient te accepteren, dat valselijke, strafrechtelijk beschuldigingen in een bestuursrechtelijke uiteenzetting zijdens een (kleine landelijke) gemeente een eigen leven gaan voeren en dat dan ook nog allemaal mag. Helaas.

Met vriendelijke groet.

J.J.Kamermans, Herwen.

 

Op 22.08.2014 kwam het navolgende (vacantie-)antwoord van Jacques van Ingen. Er is echter daarna geen enkele reactie meer van de kant van de Provincie Gelderland gekomen. Zo makkelijk gaat dat allemaal !

 

Geachte afzender,

Ik ben tot maandag 1 september 2014 afwezig.

Nadien zal ik uw mail  behandelen&beantwoorden.

Met vriendelijke groet, Jacques van Ingen,

ambtelijke regie, 026-3599044

Voor Regie/zelfevaluatie zaken kunt u contact opnemen met het secretariaat van de afdeling KOB:  026-3598045

 

                            UITSPRAAK NATIONALE OMBUDSMAN BRENNINKMEIJER

 

12 september 2012

nummer 201204348 004

Het zijn dit in het geheel 4 pagina's. Op p. 4 staat aan het einde geschreven:

 

Conclusie en aanbeveling:

Vastgesteld wordt, dat de commissie in onvoldoende mate heeft gehandeld overeenkomstig de eisen van de-escalatie door zich onnodig negatief uit te laten over de heer Kamermans en hierop vervolgens niet terug te komen toen de mogelijkheid zich voordeed naar aanleiding van het verzoek tot heroverweging en de ingediende klachten.

Voor het oplossen van conflicten is het noodzakelijk om voldoende expertise in conflictmanagement te hebben. De commissie wordt in overweging gegeven na te gaan of het zinvol is daarin extra te investeren. Verder zou het de commissie sieren om een persoonlijk excuus aan de heer Kamermans te geven. Een handreiking daartoe is de excuuskaart, die bij deze brief is gevoegd.

Een kopie van deze brief heb ik vandaag aan de heer Kamermans gestuurd.

Met vriendelijke groet,

de Nationale Ombudsman

Dr. A.F.M. Brenninkmeijer

 

Commissie-voorzitter Hoffman zit er nog steeds en doet eveneens alsof het allemaal juist is geweest en het hem ("onvoloende expertise") niets aangaat wat de "tegenstander" in dit bestuursrechtelijk conflict te vertellen heeft. Integendeel, daar wordt het strafrecht er nog bij gehaald om deze "tegenstander" in het openbaar (hoorzittingen, rechtbankzittingen) zelfs strafrechtelijk te discrediteren

Dat het hier in deze vorm om ONWETTIG GEDRAG van een kleine plattelandgemeente in een "uithoek van Nederland" gaat, schijnt dus ook de provincie Gelderland resp. de Commissaris van de Koning Cornielje niet te interesseren. Zoals reeds eerder gezgd: "Mag klaarblijkelijk allemaal in Nederland".

 

 

................................................................................................................................

 

 

                                                                   ELTEN

Ach ja, in Elten gebeuren ook dingen, die eigenlijke voor Rijnwaarden heel belangrijk zijn. Was Elten ooit ook Nederlandse gebied? De verlegging van de B8 gaat Rijnwaarden daaro mheel veel aan.
 
En wanneer wordt de B8 vanaf de grens eindelijk als volwaardige weg naar Babberich doorgetrokken? En blijft niet als smal dijkweggetje van hoogstens 500 m lengte "eine Zumutung"!
 
Navolgend verdere informatie over de verlegging van de B8
 

Licht am Ende des Tunnels

Durch das Viadukt wird man künftig nicht mehr fahren, wenn man nach Elten will. Foto: Jörg Terbrüggen
Durch das Viadukt wird man künftig nicht mehr fahren, wenn man nach Elten will. Foto: Jörg Terbrüggen

Hüthum/Elten. Wenn du glaubst es geht nichts mehr, kommt von irgendwo ein Lichtlein her. In diesem Falle hieß das Lichtlein Ronald Pofalla. Der Kanzleramtsminister ebnete den Weg zu den Konsensgesprächen zwischen der Bahn und der Stadt Emmerich.

Dass die Gespräche zwischen Bahn und Stadt in den vergangenen Jahren und Monaten nicht immer von Einigkeit bestimmt waren, ist hinlänglich bekannt. Redebedarf gab es auf beiden Seiten, nur gesprochen wurde darüber sehr wenig. Nun war es Kanzleramtsminister Ronald Pofalla, der den Weg frei gemacht hat für die entscheidenden Verhandlungen. „Er hat sich intensiv für Emmerich eingesetzt und die Türen geöffnet“, so Bürgermeister Johannes Diks.
So trafen sich die Verhandlungspartner von Bund, Land, Kommune, Bezirksregierung und Landesstraßenbetrieb NRW am 17. April und am 3. Mai in Düsseldorf, um noch bestehende Dissenzen zu bereinigen. „Was dabei heraus kam, ist ein absolut gutes Ergebnis für Emmerich“, so der Bürgermeister. Gut dreieinhalb Stunden wurde am 17. April über Elten verhandelt. Das Ergebnis sieht wie folgt aus: der Bahnübergang Zevenaarer Straße bekommt eine Straßenüberführung, die Bahn fährt unter der Überführung durch.
Eine gänzlich neue Lösung gibt es für den Übergang Lobither Straße. Hier wird der PKW-Verkehr künftig unter einer Eisenbahnüberführung herfahren. „Das ist eine Verbesserung um Lichtjahre und führt zu keiner Ortsbildverschandelung mehr“, freute sich der 1. Beigeordnete Dr. Stefan Wachs. Geplant war hier seinerzeit eine Straßenüberführung in Höhe von etwa zwölf Metern. Einziger Wehmutstropfen: die Tennisplätze vom TV Elten und der Fußballplatz von Fortuna müssen dran glauben. „Beide Vereine erhalten dafür neue Anlagen“, so Diks. Wer von Hüthum nach Elten fährt, muss künftig nicht mehr durch das Viadukt, denn die B 8 wird künftig rechts der Bahn am Berg entlang fortgeführt.
Der Stadt entstehen durch diese Maßnahmen keinerlei Kosten, die werden zu hundert Prozent erstattet. Auch für die Schaffung der neuen Sportplätze wird das Stadtsäckel nicht belastet.
Teil zwei des Paketes wurde am 3. Mai weiter verhandelt. Hier ging es um den Bereich Hüthum. Und auch hier gab es am Ende eine Lösung, die Emmerich keinen Cent kostet. „Beim Bahnübergang Borgheeser Weg sind wir zu einer Lösung gekommen, die von Anfang an die unsere war“, so Diks. Es wird eine Unterführung für den Pkw-Verkehr geben, ebenso wie übrigens auch am Bahnübergang ’s-Heerenberger Straße.
Emmerich war übrigens die Kommune, die die meisten Bahnübergänge abzuarbeiten hatte. Ganz sind die Gespräche mit der Bahn übrigens nicht abgeschlossen. Johannes Diks: „Es gibt noch einige Teilaspekte, die zu verhandeln sind, wie Lärmschutz und Sicherheit.“

Durch das Viadukt wird man künftig nicht mehr fahren, wenn man nach Elten will. Foto: Jörg Terbrüggen
Diesen Bahnübergang wird es künftig in Elten nicht mehr geben. Foto: Jörg Terbrüggen
Demnächst werden die Autos auf dem Borgheeser Weg unter der Bahn herfahren. Foto: Jörg Terbrüggen
 
Geachte heer Kamermans,
Dank voor de doorgestuurde informatie.
Ik heb er al wel van vernomen en inderdaad loopt er nog een discussie over de aansluiting met Spijk eventueel gecombineerd met een rondweg.
De infrastructuur zit niet in mijn portefeuille daarom zal ik deze mail doorzetten naar mijn collega.
Met vriendelijke groet,
Jos Lamers.
 
-----Oorspronkelijk bericht-----
Van: J.J.Kamermans [mailto:jjkamermans38@hetnet.nl]
Verzonden: zaterdag 19 mei 2012 16:06
Aan: Lamers, Jos
Onderwerp: sporwegovergangen in Elten

 
Goedenmiddag meneer Jos Lamers,
 
bijgevoegd het artikel "Licht am Ende des Tunnels" in weekblad "Emmericher Stadtanzeiger-Kompass" van 13 mei 2012.
 
Misschien weet u het allemaal al. Maar het is zeker wel leuk het ook zwart op wit te kunnen lezen. Het is allemaal in kannen en kruiken en het Land NRW resp .de Bondstaat Duitsland gaat de hele boel betalen. Is alles definitief besloten en gaat er komen
 
- De Zevenaarer Strasse (B 8) wordt over het spoor geleid met een viaduct
 
 - De Lobiither Strasse wordt onder de spoorlijn met een tunnel.geleid :en zover ik kan opmaken ook verlegd
 
 - De derde overgang ( met aansluiting naar Spijk) valt weg
 
 - de haakse tunnel  onder het spoor valt weg (waar het naar Spijk o.a. ook gaat)
 
 - vanuit Zevenaar gerekend wordt de B 8 links van het spoor gelegd. De weg wordt in Richting Emmerich tegen de Eltener Berg aan verlegd.
 
Het zou mij interesseren waar dan de Spijkse weg moet gaan aansluiten? En de Tichelkampweg om Elten heen heeft dan ook geen zin resp. aansluiting meer
 
Met vriendelijke groet,
 
Han Kamermans
 

LIGGING GEMEENTE RIJNWAARDEN MET ZEKER VOOR DE HELFT EEN GRENS MET DUITSLAND (BONDSSTAAT NORDRHEIN-WESTFALEN) EN DAARVAN WEER 7.50 KM IN HET MIDDEN VAN DE RIJN TUSSEN MILLINGEN EN SPIJK

zie bovenstaande luchtfoto van Tolkamer aan de Rijn

         

                                                        RIJNWAARDEN

           RIJNWAARDEN LIGT WELISWAAR AAN DE RAND VAN NEDERLAND EN  

         DE PROVINCIE GELDERLAND MAAR MIDDEN IN EUROPA WANNEER DE

         GRENZEN MET HET OMRINGENDE DUITSLAND EINDELIJK UIT HET ZO

         INTENSIEF GEKOESTERDE RIJNWAARDENSE  "UITHOEK"-DENKEN

         VERDWIJNEN. 

 

 WANT DE MAAR 400 M BREDE RIJN IS GEEN GRENS MAAR EEN KANS !

 

                                                             HALLO DEUTSCHLAND !

                             HALLO NORDRHEIN-WESTFALEN / HALLO NRW !

                                                  HALLO NIEDERRHEIN !

                                                    HALLO "OVERKANT"

                                                      HALLO KLEVE !

 

                                                     en natuurlijk ook

 

                                                    HALLO EMMERICH !

                                                     HALLO HÜTHUM !

                                                       HALLO ELTEN !

                                                                                                 "Rijnwaarden is overal"        

                                                                                                                         Han Kamermans 2010

 

                  IS RIJNWAARDEN EEN BANANENGEMEENTE ?
 
 
uittreksel artikel in weekkrant Rijnwaardenpost (Berry Keijser) van 7 december 2011 naar aanleiding van de oprichting van het Actiecomite Veilig Verkeer Rijnwaarden 
 
,,Rijnwaarden is een bananengemeente, die niet luistert naar wensen van de inwoners. We moeten zelf het initiatief nemen”, riep IJzerman als opwarmertje zijn gehoor op. De kritiek van de aanwezigen op de gemeente loog er niet om. ,,We worden met een kluitje in het riet gestuurd”. ,,Ze beloven van alles maar doen niets.” ,,Ze komen niet eens kijken.” Kortom: tijd voor actie.

Veilig Verkeer Rijnwaarden

Na een lange zittingsavond, waarop ook Sinterklaas nog een kijkje kwam nemen, werd besloten tot oprichting van het actiecomité Veilig Verkeer Rijnwaarden met als ultiem doel: verkeersveilige maatregelen op de gevaarlijke wegen in Rijnwaarden waaronder de Pannerdensedijk/Rijndijk en Eltenseweg.

60-kilometerweg

,,De Rijndijk/Pannerdensedijk moet naar 60 kilometer en eventueel een fietspad er langs, zodat het afgelopen is met het gejakker van motoren, auto’s, zandvrachtwagens en de fietsers, schoolgaande kinderen, wandelaars, mensen met hondjes en de toeristen zich veilig gaan voelen op deze veel te smalle weg van 6 meter breed”, stelt de actiegroep. ,,We staan voor de veiligheid van heel Rijnwaarden. Dus iedereen die zich bij ons wil aansluiten om te vechten voor meer veiligheid op onze wegen is welkom”, laten de actievoerders weten.

Veilig Verkeer Nederland

Veilig Verkeer Nederland lijkt de actievoerders in het gelijk te stellen en hun reactie is verpletterend: ,,De Pannerdensedijk voldoet in geen enkel opzicht aan de eisen die gesteld worden aan een 80-kilometerweg. Hiervoor moet een weg minimaal 7,50 meter zijn, een dubbele asstreep hebben, een doorgetrokken markering aan de zijkanten hebben, aparte fietsvoorzieningen kennen en in principe geen erfaansluitingen hebben.”
Beleidsmedewerker Jongen van Verkeer van gemeente Rijnwaarden laat in een telefonische reactie aan VVN weten, wel de noodzaak van maatregelen in te zien, maar geen geld te hebben om het fietspad vanaf de Loostraat door te trekken tot Pannerden en ook geen geld voor verlaging van de snelheid.
Wordt ongetwijfeld vervolgd.

 

                                      OM EVEN BIJ STIL TE STAAN

"Lobith, Spijk, 's-Gravenwaard, Bijlandse waard en Kijfwaard tot 1817 Duits",  Liemers-landkaart rond 1700 (uit genealogie Keulen). Lobith enz. maakte tot 1813 deel uit van het hertogdom Kleve resp. "Königreich Preussen" en daarna kort van het nieuwe "Königreich Preussen" (tot 1 maart 1817). 

citaat uit Home-pagina, rubriek LINKS/SPECIALS (www.chrisvankeulen.nl, genealogie Keulen)

Nadat het "Congres van Wenen" in 1815 nieuwe grenzen in Europa had getrokken, werden Lobith enz. (zie  bovenstaande opsomming) op 1 maart 1817 bij Nederland gevoegd. De gemeente Rijnwaarden behoort dus pas iets minder dan 200 jaar officieel tot Nederland. Zie voor de viering van "200 jaar Koninkrijk der Nederlanden" in 2015 de website www.200jaarkoninkrijk.nl

 

op 1 maart 2017 is er zodoende wat te vieren:   

 

                                 "Rijnwaarden" 200 jaren Nederlands !

 

                                                                               zie hiertoe ook Home-pagina, rubriek SPECIALS 

 

logische vraag: 

bestaat er ergens een "inburgerings"-proclamatie van "Rijnwaarden"?

 

Han Kamermans is deze vraag nagegaan en heeft hiertoe de navolgende 3 schriftstukken met inlichtingen ontvangen:

 - "Gelders Archief" (02.09.2011):

algemene verwijzingen naar andere NL-archieven

maar ook een verwijzing naar:

 - "Landesarchiv Nordrhein-Westfalen" (08.09.2011) in Düsseldorf

en vandaar weer een verwijzing naar:

 - "Geheimes Staatsarchiv Preussischer Kulturbesitz" (15.09.2011) in Berlijn

 

                                             RIJNWAARDEN:  "TERRA INCOGNITA"

 

                                                                      

                                                                GELDERS ARCHIEF

Geachte heer Kamermans,

Door omstandigheden ontvangt u vandaag pas een reactie op uw onderstaande vraag van 9 augustus, waarvoor mijn excuus!

U heeft diverse opties om te achterhalen of er een tweede proclamatie van 1817 voorhanden is.

-          U zou diepergaand literatuuronderzoek kunnen verricten.

-          Zoekt u eens op diverse zoektermen op  www.geldersarchief.nl ; veel inventarissen zijn digitaal doorzoekbaar. Ik heb een kort onderzoekje gedaan met behulp van de zoektermen ‘koninklijke proclamatie 1817’, ‘proclamatie 1817’ en ‘proclamatie’, wat gedeeltelijk treffers opleverde, maar niet de gezochte proclamatie.

-          Mogelijk leidt een onderzoek op www.nationaalarchief.nl en/of http://www.archive.nrw.de/LandesarchivNRW/abteilungRheinlandStandortDuesseldorf/index.html tot positief resultaat.

Met vriendelijke groet,

Irene Chr. Blasczyk

Afdeling Publiek


Van: JJKamermans [mailto:jjkamermans38@hetnet.nl]
Verzonden: dinsdag 9 augustus 2011 11:59
Aan: Postbus Gelders-Archief
Onderwerp: overdracht Kleefse enclaves aan Nederland 1815-1817

 

Geachte dames en heren,

in het boekje "na hondervijtig jaar . Schetsen uit de Lymers" (1966) staat ook de koninklijke             proclamatie afgedrukt waarmede op 1 juni 1816 diverse Kleef/Pruissische gebieden (oa. ook Zevenaar) aan Nederland werden overgedragen.

Het is U zeker bekend dat toentertijd diverse Kleefs/Pruissicshe gebieden gewoonweg "vergeten" zijn, daaronder dus Spijk, Lobith, Bijlandse waard, 's-Gravenwaard. Kijfwaard en op de andere kant van de Waal Leuth, Kekerdom en Hulhuizen- Deze diverse gebieden kwamen zover mij bekend op 1 maart       1817 definitief bij Nederland.

Mijn vraag aan U is nu : bestaat er van deze tweede overdacht ook een koninklijke proclamatie of een ander schriftstuk?

Indien ja, verzoek ik U vriendelijk mij daarvan per email een kopie te willen toesturen. Alvast bedankt voor de moeite en

Met vriendelijke groet,

Han Kamermans

Keurbeek 28

6914AG Herwen

website
www.geldersarchief.nl
e-mail info@geldersarchief.nl
telefoon 026 35 21 600
fax 026 35 21 699


*

 

                                          LANDESARCHIV NORDRHEIN-WESTFALEN

                                

                        

                      GEHEIMES STAATSARCHIV PREUSSISCHER KULTURBESITZ

DAT IS TOCH AL HEEL WAT INFORMATIE OM DE INBURGERINGSGESCHIEDENIS VAN  RIJNWAARDEN OP HET DUITS-NEDERLANDSE SPOOR TE KOMEN

 

 

                             TOERISTISCH INFORMATIECENTRUM TIC 

                            RIJNWAARDEN AAN DRIE KANTEN GRENS MET DUITSLAND

                                    RIJNWAARDEN AN DREI SEITEN GRENZE MIT DEUTSCHLAND

 

"panta rhei"

"alles fliesst" , "alles stroomt"                                                                                                                                                      Heraklit von Ephesos (520 v. Chr. - 460 v. Chr.

                                                                                                                               

       Er is (eindelijk) in 2011 een "Toeristisch Informatie Centrum" (TIC) in Tolkamer gekomen

               Es gibt 2011 (endlich) ein Touristisches Info Center (TIC) in Tolkamer

 

Zie hiertoe ook rubriek RIJNWAARDISSIMO op Home-pagina inzake

"WATER ALS CRUCIAAL TOERISTISCH ELEMENT VOOR RIJNWAARDEN"

alsmede 

"BRAINSTORMING"-rondomslag op Home-pagina met o.a. de punten 9, 10, 11, 20, 21, 22, 23 24, 37 ,38, 39, 53. 54 en 55 inzake diverse locaties voor toeristische doeleinden.

 

Zoals reeds in de BRAINSTORMING-rondomslag vermerkt (zie "Navigation"-rubriek BRAINSTORMING TOLKAMER onder item 11) is het uitermate belangrijk de culturele erfenis van Tolkamer resp. Rijnwaarden ook aan de toeristen te laten zien. Dit gaat in het TIC (veel muuroppervlakte) zeer goed met grote foto's van al de belangrijke gebeurtenissen aan en rond de Rijn (bijvoorbeeld hoogwater-foto's van Tolkamer) op te hangen. Dan wordt ook de toeloop zeker nog beter. Zie hiertoe ook Home-pagina onder rubriek SPECIALS

                                             

                                                 ANSICHTKAART

      en dan zijn er in 2011 eindelijk weer ansichtkaarten van Tolkamer gekomen

              und dann gibt es 2011 endlich wieder Ansichtkarten von Tolkamer

 

             EEN  IETWAT ANDERE  "glimlach"-ANSICHTKAART VOOR TOLKAMER 

                       OCEANLINER "QUEEN MARY 2" AAN DE EUROPAKADE

                           VOOR DE LIJNDIENST TOLKAMER-NEW YORK v.v.

 

              EINE ETWAS ANDERE  "schmunzel"- ANSICHTSKARTE FÜR TOLKAMER

                         OCEANLINER "QUEEN MARY 2" AN DER EUROPAKADE

                            FÜR DEN LINIENDIENST TOLKAMER-NEW YORK v.v. 

 

Het navolgende stukje van journaliste Carine ten Cate verscheen op 16 april 2011 in "De Gelderlander" naar aanleiding  van het plan van Han Kamermans en Markus Feist een eigen (getekende) ansichtkaart voor Tolkamer te creeren. Heel leuk is het einde van het stukje geworden: "De grap is dat de "Queen Mary 2" helemaal niet in Tolkamer kan komen. Dat schip past niet onder de brug bij Nijmegen". Heerlijk! 

Het interview vond overigens plaats op woensdag 13 april in het lokaal Kade 7 (bij Carlo) op de zonovergoten Europakade. Op de achtergrond ziet men de "Duitse overkant", d.w.z. het "NSG Salmorth"-natuurgebied (Stad Kleve). De grens tussen Nederland en Duitsland verloopt hier over een lengte van ca. 7,50 km in het midden van de hier rond 400 m brede Rijn-rivier. 

 

             en dit is de nieuwe (getekende) ansichtkaart van Tolkamer

                      sinds 1 juni 2011 verkrijgbaar in 7 euregionale verkoopunten

                             in A5-formaat (148 v 210 mm)                  verkoopprijs 1 Euro

Copyright voor deze getekende Tolkamer-Ansichkkaart:                                                                          Markus Feist / Han Kamermans

zie hiertoe ook "Navigation"-rubriek KAMERMANS-MERCHANDISING

siehe hierzu auch "Navigation"-Rubrik KAMERMANS-MERCHANDISING

 

 

 

                                          

                                                           TOLKI TOLKAMER

                                          mascotje van Tolkamer a.d. Rijn 

                                                               copyright Han Kamermans

                                       vindt het allemaal RIJNWAARDISSIMO-prachtig ! 

 

  

SPECIALS VAN RIJNWAARDEN EN OMRINGENDE GEBIEDEN                                                                             1 - 45 

Voor verdere hooginteressante SPECIALS-informaties (met vele afbeeldingen) over Rijnwaarden, het Duits/Nederlandse gebied er omheen maar vooral ook over de Rijn: zie rubriek LINKS / SPECIALS op Home-pagina.

Für weitere hochinteressante SPECIALS-Infos (mit vielen Abbildungen) über Rijnwaarden, das deutsch/niederländische Gebiet rundherum aber vor allem auch über den Rhein: siehe Rubrik LINKS / SPECIALS auf Home-Seite.

 

 

                  RIJN / WAAL - SLAGADER VAN EUROPA              Latijns:     RHENUS / VAHALIS                  

"Water moet (weer) het cruciale toeristische element van Rijnwaarden ("nomen est omen") worden, niet alleen maar grind en zand en natuur. Men zit direkt aan de "waterkraan van Nederland" en doet er (toeristisch) niets mee. De Rijn stroomt gewoon voorbij en de Bijland is alleen maar een grote (bovendien moeilijk bereikbare) "plas"! En dat is het dan! Vooral Tolkamer aan de Rijn heeft geweldige mogelijkheden van dat vele water in en rond Rijnwaarden toeristisch te profiteren. Want dat is wat potentiele toeristen en dagjesmensen zoeken: vertier en recreatie op het water en de mogelijkheid per veerpont "effetjes naar het buitenland" (en dat in beide richtingen!) te kunnen oversteken. Of bijvoorbeeld ook met een regelmatige veerverbinding een tochtje op het water naar Emmerich (Rheinpromenade), Kalkar ("Wunderland Kalkar"), Xanten ("Römerpark") of ook de andere kant op naar Nijmegen resp. Arnhem te kunnen maken enz. enz. Of op een hoge uitkijktoren op de Europakade in Tolkamer aan de Rijn, dat vele water van boven te kunnen bekijken, met Arnhem en Duisburg of nog andere NL/D-steden aan de verre horizon".

citaat uit tekst Home-pagina RIJNWAARDISSIMO

         SCHEPEN EN CONTAINERS "RONKEN" ONOPHOUDELIJK LANGS  RIJNWAARDEN

 

     Video van bedrijvig scheepsverkeer op de Waal ("Vahalis") bij Dodewaard, een

     plaatsje stroomafwaarts van  Nijmegen. Het beeld is vrijwel identiek met het

     dagelijkse scheepsverkeer bij Tolkamer op de Rijn ("Rhenus") met gemiddeld

     rond 500 schepen per etmaal. Vooral de steeds langer en breder en hoger

     wordende containerschepen met de typisch hoogbruggen op het

     achterschip bieden een waarlijk imposante aanblik. 

 

                                  EN NIET ALLEEN VRACHTSCHEEPVAART !

 

                                        OOK STEEDS MEER PASSAGIERSCHEEPVAART

 

STEEDS MEER HOOGMODERNE KRUISVAARTSCHEPEN MET PASSAGIERS UIT DE HELE WERELD ZIJN OP DE RIJN ONDERWEG EN PASSEREN TOLKAMER ZONDER ENIGE COMMUNCATIE AAN BEIDE KANTEN. DE SCHEPEN VAREN GEWOON VOORBIJ - RIEN NE VA PLUS ! 

WAAROM NIET EENS OVER EEN KLEIN CARILLON OP DE EUROPAKADE NAGEDACHT? NET ZOALS IN ZEVENAAR EN IN ELTEN OP DE MARKT ?

OF ZELFS OVER EEN PERMANENTE AANLOOPSTEIGER VOOR KRUISVAARTSCHEPEN AAN DE EUROPAKADE ? WANT WANNEER ER EEN VEERPONT NAAR KEEKEN/KLEVE GAAT KOMEN KUNNEN DAN OOK EXCURSIES NAAR DEZE PRACHTIGE STAD MET HAAR GEWELDIGE VERLEDEN (ANNA OF CLEVES) WORDEN AANGEBODEN -EN NATUURLIJK OOK NAAR HOCH-ELTEN.

RIJNWAARDEN LIGT IMMERS NIET IN EEN "UITHOEK" MAAR MIDDEN IN EUROPA ! EN HET AAN DRIE KANTEN OMRINGENDE DUITSLAND BIEDT ENORM VEEL GESCHIEDENIS EN CULTUUR - DAAR MOET RIJNWAARDEN EINDELIJK GEBRUIK VAN GAAN MAKEN. EN NIET MET DE RUG NAAR HET OMRINGENDE DUITSLAND BLIJVEN STAAN. HERINNEREN WE ER ONS NOG EENS AAN, DAT RIJNWAARDEN PAS SINDS 1817 OFFICIEEL BIJ HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN IS GEVOEGD  ("WIENER KONGRESS") - EN DAT IS MINDER DAN 200 JAAR GELEDEN.....!

 

het nieuwste kruisvaartschip AROSA Aqua van de AROSA-lijn Basel-Rotterdam v.v. vaart langs Xanten (Niederrhein). Een waar genot zo'n prachtig schip met zoveel luxe en zoveel "money" aan boord..... 

 

      TREINEN EN CONTAINERS "DENDEREN" ONOPHOUDELIJK LANGS RIJNWAARDEN

                                Video van bedrijvig treinverkeer in Elten.

Ook noordelijk gaat een onophoudelijke (trein-)verkeerstroom langs de gemeente Rijnwaarden en wel met wagons en containers van en naar het Roergebied dwars door het Duitse plaatsje Elten, dat via de beide spoorwegovergangen zo nauw met Rijnwaarden verbonden is.

Wanneer de doorgaande Betuwe-lijn (zoals nu gepland) in 2015 in gebruik genomen wordt, zullen er waarlijk immense wachttijden voor het wegverkeer van en naar Rijnwaarden ontstaan. Uit de  onderstaande tabel ("Betuwe-Linie: Streckenabschnitt Emmerich-Landesgrenze") blijkt, dat er vanaf 2015 bijvoorbeeld gerekend moet worden met:

overdag:  33 (kortere) personentreinen en 60 (langere) goederentreinen   = 93 x

's nachts:   3 (kortere) personentreinen en 65 (langere) goederentreinen   = 68 x

In het geheel dus rond 160 (reguliere) treinbewegingen per etmaal.

Bij oostwind zijn overigens de nachtelijke goederentreinen, die klaarblijkelijk dan bijzonder lang zijn, in heel Rijnwaarden uiterst goed te horen. Van het scheepsverkeer op de Rijn is het (diesel-)motorengeluid alleen in Tolkamer te horen - het is een waar genot dat op de Europakade te beluisteren.

                        

´        EN NIET ALLEEN INTENSIEF WAGGON- EN CONTAINER-TREINVERKEER

          MAAR OOK INTENSIEF INTERNATIONAAL PASSAGIER-TREINVERKEER !

                                             

                                           video van ICE-trein Keulen-Amsterdam                

Want met de dag-ICE-Treinen resp. Nachttreinen naar en van Amsterdam vanuit/naar het (Duitse) buitenland reizen ook jaarlijk duizenden passagiers uit de hele werel - net zoals op de Rijn-kruisvaartschepen - langs Rijnwaarden. Deze treinen stoppen niet in Emmerich en ook niet in Zevenaar (pas in Arnhem resp. Oberhausen) maar de gemeente Rijnwaarden ziet niets in een grensoverschrijdende oost-west-treinverbinding (Arnhem) Zevenaar-Emmerich (Oberhausen) v.v. Waarom eigenlijk niet?

Deze verbindung zou ook prima passen bij de door Han Kamermans gepropageerde noord-zuid-RIJNSPRINTER-snelbusverbinding (station) Zevenaar-Tolkamer (veerpont)-Keeken-Kleve (Bahnhof) v.v., zodat er voor toeristische resp. regionale doeleinden heel mooie trein- en snelbustrajecten in de driehoek Emmerich-Kleve-Zevenaar ter beschikking zouden staan. En directe aansluitingen in Kleve (naar Düsseldorf en Nijmegen), in Emmerich (naar Zevenaar resp. Arnhem en in Zevenaar naar Arnhem resp Winterswijk resp. Emmerich het toeristische resp. regionale reisspectrum enorm zouden kunnen vergroten. Men moet alleen maar willen en daar mankeert het op beide kanten aan! Waarom eigenlijk?

En waarom is de Euregio Rijn-Waal alleen maar met zichzelf bezig resp. heeft klaarblijkelijk geen enkel oog voor grootschaligere, grensoverschrijdende toerisme-projecten? Een "Hochschule Maas-Waal"-project is prachtig maar kan niet de gehele euregionale inhoud betekenen (zie ook Homepagina, rubriek SPECIALS). En zullen dan de studenten uit Rijnwaarden resp. de Liemers deze hogeschool in Kleve ook in de toekomst - zoals nu het geval - alleen via de omweg over Nijmegen (60 km) resp. Emmerich (30 km) kunnen bereiken? Dat is en blijft gewoon absurd!

 

           

              VERKEER VAN EN NAAR RIJNWAARDEN

          BEREIKBAARHEID OVER DE WEG EN OVER HET WATER

                         spoorwegovergang aan de Lobither Strasse in Elten

                               (in 2015 dus rond 160 treinbewegingen per etmaal !)

 

   BEREIKBAARHEID VAN RIJNWAARDEN 

                                VANUIT DUITSLAND EN NEDERLAND                                                

De hier boven genoemde Lobither Strasse is een uiterst belangrijke weg voor Rijnwaarden en toch staat er op het gele (Duitse) wegwijzerbordje ter plaatse van de kruising van de Lobither Strasse met de Klosterstrasse (ca. 100 m na de spoorwegovergang) alleen "Lobith" - rechtdoor staat "Arnheim" op het bordje. 

Het zou in toeristisch opzicht zeker uitermate informatief zijn, wanneer hier ook nog een richtingsbordje "Tolkamer (eventueel met toevoeging "Europakade") zou kunnen worden aangebracht - daartegen kan de Duitse kant zeker geen bezwaar hebben. Wanneer de Tolkamerse veerpont naar de (Duitse) "overkant" er dan eindelijk zal gaan komen, dient er hier sowieso een Tolkamer-bordje te worden geplaatst. Het gebouw links op de achtergrond (nu "Gaststätte Vink") was overigens het vroegere station van Elten.

Een andere verbindingsweg naar Rijnwaarden bestaat er via de Nederlands-Duitse Spyker Weg naar Spijk, Tolkamer enz., die dus direct bij de gevaarlijke tunnelkruising van de B8 met de spoorlijn eveneens in Elten begint. Hier ligt aan het begin van de Spyker Weg echter nog steeds de oude Baileybrug (met beperkt toelaatbaar gewicht tot 16 ton en eenrichtingverkeer), die Engelse pioniertroepen in de Tweede Wereldoorlog over het riviertje de Wild hebben geslagen. "As time goes by!". Ook hier zou een duidelijk zichtbaar Tolkamer/Europakade-bordje kunnen worden aangebracht.

Verder is ook de (Duitse) weg langs de spoorlijn (Tichelkamp), als omleiding voor het vrachtverkeer om het centrum van Elten heen, waarlijk geen verkeerstechnisch meesterstuk - de kruising van  deze weg met de B8 direct bij de spoorwegovergang is een (gevaarlijk) onding. "Gut genug für die Holländer" was overigens het commentaar van Yvonne Surink van het "Bauamt Emmerich" op een aanvraag.

Tenslotte dient er bij de kruising van de Eltense weg / Lobither Strasse  met de Oude Rijn op beide kanten van de rivier een duidelijk zichtbaar bord te worden opgesteld, waarop "Oude Rijn" staat (grens verloopt langs Duitse oever - de hele brug is dus Nederlands) - inclusief een paar(tweetalige) informaties over deze vroeger zo belangrijke  rivier. De nu  aanwezige piepkleine en vervuilde "Oude Rijn"-bordjes van het "Waterschap Rijn -IJssel" zijn voor hedendaagse toeristische doeleinden totaal ongeschikt - de huidige toerist krijgt steeds meer historisch besef en wil geinformeerd zijn. De stad Kleve bijvoorbeeld heef mooie (drietalige) informatieborden opgesteld op alle interessante plekken van de stad, die een kort (historisch) retrospectief bieden. 

De bereikbaarheid van Rijnwaarden over Nederlands gebied via de Provinciale weg N811 en via de Pannerdense dijk/autoveer Doornenburg mag goed genoemd worden - de doortrekking van de N 811 vanf Spijk naar Emmerich-Hüthum blijft echter noodzakelijk om de verkeerssituatie via Elten te ontlasten. Zie hiertoe ook "Naviagation"-rubriek BRAINSTORMING RIJNWAARDEN ( BRAINSTORMING-"rondomslag", item 8).

Een bereikbaarheid van Rijnwaarden per veerpont vanaf/naar Kleefs grondgebied (RIjnwaarden grenst direct aan de stadt Kleve (Kerkdorpen Keeken resp. Bimmen resp. Schenkenschanz)) is dus tot nu toe niet gegeven - er is van beide kanten  hier veel weerstand om welke redenen dan ook. Zie hiertoe ook "Navigation"-rubriek BRAINSTORMING TOLKAMER (onderrubriek RIJNSPRINTER)

Het veerpontje voor fietsers en voergangers Pannerden (strekdam in uiterwaarden) . Millingen a.d. Rijn (ponton) v.v. kan hier ook nog genoemd worden maar heeft natuurlijk in economisch opzicht geen enkele betekenis. En eigenlijk ook niet in toeristisch opzicht, omdat de Rijnwaardense toeristen (groepstoerisme wordt steeds belangrijker) in de eerste plaats naar Tolkamer (Europakade als scharnier) gehaald moeten worden. En niet ergens naar een strekdam in de "rimboe".

 

     WAT VALT OP BIJ DE BEREIKBAARHEID VAN RIJNWAARDEN 

                                          OVER DE WEG     

        Er kan dus gesteld worden, dat Rijnwaarden op Nederlands grondgebied via goede,

        brede wegen te  bereiken is - de  beide toegangswegen via Elten op 

        Duits  grondgebied zijn echter "obstakel"- wegen en van fietspaden heeft men op de

         Duitse kant klaarblijkelijk ook nog nooit gehoord.....

 

        Het (Duitse) stukje Lobither Strasse tot  aan de grens (met zeer veel verkeer) heeft

        namelijk geen enkel fietspad, terwijl de aansluitende Eltense weg over een

        prachtig fietspad met straatverlichting beschikt -  dat zou toch werkelijk niet alleen

        een taak van de gemeente Rijnwaarden zelf zijn hier uitkomst te bieden maar zeker

        ook van de Provincie  Gelderland resp. de Euregio Rijn-Waal zijn. Vooral deze

        laatgemoemde organisatie bestaat dus juist om ook zulke Duits-Nederlandse

        verkeers- "ongerijmdheden" uit de weg te ruimen. Ook de hierboven genoemde

        Tichelkamp-weg beschikt niet over fietspaden - gelukkig is met grote cijfers nu

        (nieuw) de snelheidsbeperking 50 km/h op het wegdek geschilderd.

 

        Net zo'n verkeerstechnische catastrofe is ook de aansluiting van de (Duitse) B8 op

        op de (Nederlandse) N812 (Beekseweg) resp. N336 (Babberichseweg) via Babberich.

        Dat deze ooit zo belangrijke Nederlands-Duitse verkeersaanbinding op Nederlands

        gebied tot een waarlijk onaanzienlijke en gevaarlijk smalle "dijkweg" met kunstmatige

        vernauwingen is geworden, mag ook tot een van de ettelijke verkeersraadsels

        rondom Rijnwaarden gerekend  worden.   

 

             "GEBLOKKEERDE"  VERKEERSWEG  BABBERICH - GRENS (EMMERICH) v.v.

                                                            

    "Die letzten Meter der Bundesstrasse "8" vor der Grenze. Auf niederländischer Seite wird die Strasse zu einer einspurigen Deichstrasse, ungeeignet für Schwerlast- oder groessere Mengen Durchgangsverkehr"

citaat uit Duitse website inzake foto 

 

 

                        oude douanepost op de Nederlands-Duitse grens - nu een restaurant

 

                                                    EVEN WAT OVER BABBERICH  

Achter dit wegobstakel resp. de vernauwde dijkweg ligt "Babberich (oude naam "Babborga"), een dorpje in de Nederlandse gemeente Zevenaar, gelegen ten zuidoosten daarvan in de landstreek "De Liemers" in Gelderland Het dorp telt ongeveer 2000 inwoners (2006). Net als een groot gedeelte van de huidige Liemers kwam Babberich pas in 1816 bij Nederland. De Hertog van Gelre had deze gebieden ooit in een ver verleden verpand aan de Hertog van Kleef, dus van oorsprong Nederlands heeft het lang bij Duitsland gehoord. Ligt Babberich nu op de Nederlands-Duitse grens, zo lag het vroeger op de grens van Frankische en Saksische invloeden die beiden nu nog terug te vinden zijn in taal en cultuur in het dorp en de rest van de Liemers. De geschiedenis van Babberich wordt gedomineerd door het kasteel "Halsaf" in het Babberichse Bos. Dit kasteel, dat in de Middeleeuwen nog een echt kasteel compleet met ophaalbrug was, is in de 18e eeuw afgebroken en vervangen door een huis. Een van de adellijke rechten van Halsaf was de duivenvlucht-schutterij. Op het landgoed is dan ook nog altijd een witte duiventoren te zien uit 1785. Halsaf en de Babberichse schutterij zijn al sinds de oprichting in 1874 onlosmakelijk met elkaar verbonden. De bewoner van het huis (tot 2004 de familie De Nerée tot Babberich), is president en beschermheer van de schutterij. Babberich en de rest van de Liemers zijn overwegend rooms-Katholiek gebleven omdat ze in de tijd van de Reformatie niet bij de Nederlanden hoorden".                                                                                      

citaat uit Wikipedia  

                                   BEREIKBAARHEID OVER HET WATER       

Zoals reeds meermaals aangesproken, laat de bereikbaarheid van Rijnwaarden vanuit Duitsland ook via het water (de Rijn / "de overkant") zeer te wensen over: geen enkele verbinding met "de (Duitse) overkant" per regelmatige (auto-)veerverbinding, geen enkele regelmatige veerverbinding naar Emmerich en geen enkele regelmatige veerverbinding naar Millingen vanaf de Europakade in Tolkamer.

Nederlanders en Duitsers hebben in en rond Rijnwaarden in het verleden (vooral na de Tweede Wereldoorlog!) inderdaad met de rug naar elkaar gestaan en ook nu is het niet veel beter (geworden) - ofschoon men hier dus in de laatste tijd de toeristische ontwikkeling van Rijnwaarden in het vaandel heeft geschreven. Het blijkt echter geen sinecure te zijn, het (nog steeds slapende) "Doornroosje Rijnwaarden" wakker te kussen - te lang heeft men nieuwe visies in de wind geslagen. Vooral de verbetering van de toeristische infrasructuur moet daarom nu met alle macht aan de hand genomen worden - hoe dan ook.....! Hier is zeker ook de Euregio Rijn-Waal gevorderd.

De huidige, waarlijk uitermate onbevredigende bereikbaarheid van Rijnwaarden vanuit Duitsland is dus het gevolg van dit met de rug naar elkaar staan - en wanneer de Golden Gate"-brug in Emmerich dicht zit (zoals op vrijdag 3 september vanwege een oliespoor - Han Kamermans zat in een file van vele kilometers), dan komt men alleen nog maar via Rees of Nijmegen naar "de overkant" (omweg telkens ca. 60 km) - die over de Rijn toch niet meer dan 400 m verwijderd is. Het is om er echt van te balen, te moeten vaststellen, dat deze eigenlijk onbegrijpelijke "bereikbaarheidssituatie" de verantwoordelijken in Gelderland, Rijnwaarden, Euregio en NRW klaarblijkelijk niet veel uitmaakt - het was immers "altijd" al zo......!  

 

                                                     

                                 RIJN-NEVENGEUL BIJ PANNERDEN

Een andere interessante aangelegenheid in Rijnwaarden is de aanleg van een "Groene Rivier" langs het "Pannerdens Kanaal" bij Pannerden. Het ontwerp van het bestemmingsplan werd op 27 juli 2011 in de Nederlandse Staatscourant gepubliceerd (nr. 13734) en ligt in het gemeentehuis van Lobith ter inzage. Het is dit een buitengewoon interessant project dat Rijnwaarden zeker ook toeristisch nog eens extra op de kaart zal zetten.

Verder zal in deze "Groene Rivier"-samenhang de Pannerdense overlaat in 2012 vervangen worden door een instelbaar regelwerk. Dit vanwege het feit, dat er diverse projecten langs de rivieren zijn (zie navolgend YouTube video Millingerwaard), die die bij wet vastgelegde afvoerverdeling tussen de Waal (2/3) en het Pannerdens Kanaal (1/3) beinvloeden. Om deze afvoerverdeling toch te kunnen handhaven, is dit nieuwe regelwerk Pannerden noodzakelijk.

 

                                             PERSBERICHT - 28 juni 2011

                                            Meestromende nevengeul

"Het project Groene Rivier richt zich op de aanleg van een meestromende nevengeul in de uiterwaard aan de oostzijde van het Pannerdens Kanaal. Dit om daar nieuwe dynamische riviernatuur en rivierverruiming te combineren. Het project is onderdeel van het Inrichtingsplan Rijnwaardense Uiterwaarden, dat een breed draagvlak heeft onder betrokken organisaties en bevolking. Dienst landelijk Gebied is initiatiefnemer voor dit project in opdracht van het ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie (EL&I).

De Groene Rivier Pannerden komt parallel te liggen aan de Galgendaalsedijk en loopt vanaf de Pannerdense Overlaat tot  gemaal Kandia. De Groene Rivier krijgt een instroomopening, een zandvang, een meestromende nevengeul op een veilige afstand van de winterdijk en een open maar versterkte uitstroomopening naar het Pannerdensch Kanaal. In het Milieu Effect Rapport Groene Rivier Pannerden (MER) is het voorkeursalternatief uitgewerkt en zijn de milieueffecten bepaald. In het najaar 2011 wordt gewerkt aan de nadere detaillering van het voorkeursalternatief".

 

 

                               

  

                               MILIINGERWAARD

YouTube video van de Millingerwaard als Waal-overstromingsgebied met betrekking tot de hoogwater-doorstroming van het Pannerdens Kanaal resp. de nieuwe Nevengeul resp. het nieuwe regelwerk Pannerden

  

 

                                                                RIJNSPLITSING

                                                                RHEINGABELUNG

Verloop van de Nederlands-Duitse grens (geel, zie ook rechtsboven bij Herwen) en de gemeentegrenzen (blauw) van Lingewaard, Rijnwaarden en Millingen a.d. Rijn ter hoogte van de Rijn-splitsing in Waal en Pannerdens Kanaal ("Pannerdense Kop").

Boven rechts de Bijland en de Oude Waal met links daarvan de zogeheten Lobberdensche waard met de grote steenfabriek. Bij hoogwater zal het water vanuit de Lobberdensche waard dan via de Pannerdense Overlaat in de nieuwe "Groene Rivier Pannerden" stromen.

Een leuke vraag is verder of het stukje rivier bij Millingen (voor de "Pannerdense kop") nu al Waal heet (zie verloop Oude Waal met sluisje in de Rijn mondend) of na het voorafgaande Bijlandsch kanaal toch nog eens (tot aan de "Pannerdense Kop") "Bovenrijn" - net zoals vanaf Spijk tot aan het Bijlandsch Kanaal? In het eerste geval zou voor Millingen dan de officiele toevoeging "aan de Rijn" maar ten dele juist zijn.

 

 

                                        

 

                    LICHTSPOOR- IDEE SCHENKENSCHAN(S)(Z)

            NABOOTSING VESTING SCHENKENSCHANS EN RIVIERLOPEN RIJN EN WAAL IN 1635

 

               LEUCHTSPUR-IDEE SCHENKENSCHAN(S)(Z)

 NACHBILDUNG SCHENKENSCHANS-FESTUNG UND FLUSSLÄUFE RHEIN UND WAAL IM JAHRE 1635

                      TWEE SCHENKENSCHANS-PRENTEN ANNO 1635 EN 1599  

               ZWEI SCHENKENSCHANS-STICHE AUS DEN JAHREN 1635 UND 1599

met citaat uit / mit Zitat aus:

"De Liemers van Nol Tinneveld - aantekeningen uit de Liemers" (Thoben Offset Nijmegen, 1984):

1635

"Het fort Schenkenschans op de splitsing van Rijn en Waal. In de cartouche op de bovenste prent staat te lezen: "De Gelegenheyt en de Belegheringe van Schenkenschans, Curyeus gemeten ende getekend Bij den ervaren Ingenieur Johannes Jacobi de Schort Anno 1635 en 36 (Coll GMA inv.nr.13.140)". Deze heer kan met recht trots zijn op zijn kunstwerk; hij geeft de situatie zeer nauwkeurig weer, het Noorden ligt rechts onder"

alsmede / wie auch

1599

"De onderste prent is veel schematischer van opzet en geeft de werkelijkheid beslist niet weer. Het is een gravure, in 1599 getekend naar een originele prent bij Franz Hogenberg (1545-1591) en draagt als onderschrift de Latijnse versregels: "Hic Mendoza potens ad propugnacula SCHENCKI / Labitur, et Campos non pauco milite complet / Instat IBER densus, sed mox certamine parvo / Pellitur, obsessis relliquerat ille triumphum" oftewel "Hier valt de machtige Mendoza aan en bezet de velden met veel militairen. De Spanjaard dringt in gesloten gelederen op, maar spoedig wordt hij in een klein gevecht bedwongen, en hij liet de triomf aan de belegerden". Merk op dat de prent spiegelverkeerd afgedrukt is: Emmerich ligt op de linker oever van de Rijn en Kleef aan de rechterkant. D.w.z. de Rijn stroomt bij Schenkenschans linksaf en de Waal rechtsaf (de prent van Hoogenberg is correct) (Coll. GMA inv. nr. 12.291)".

 

In de bovenste prent uit het jaar 1635 stelt het sterretje in het midden het toentertijdse vestingdorpje Schenkenschanz resp. het huidige dorpje Schenkenschanz voor.

Men zou nu in samenwerking met de stad Kleve bij Schenkenschanz deze situatieschets inzake de ligging van het fort Schenkenschans en het verloop van de rivieren Rijn en Waal kunnen nabootsen middels dicht achterelkaar geplaatste paaltjes met solarlampen of middels gekleurde bakens. Ook bij het jaarlijkes "Lichterfest im Forstgarten" wordt van derglijke lichteffecten gebruik gemaakt. Maar er kan natuurlijk ook aan een kleinere of grotere maquette ter plaatse worden gedacht. Ook de plaats, waar Lodewijk XIV in 1672 met een groot leger over de Rijn trok (ligt ietwat noordelijk van Schenkenschanz) biedt gelijkwaardige (toeristische) marketing-mogelijkheden.

Een dergelijk project zou zeker zeer tot de (toeristische) verbeelding spreken en een mooi voorbeeld zijn van grensoverschrijdende toeristische activiteiten inzake het gemeenschappelijke Duits-Nederlandse verleden hier ter plaatse. Want er bestaan nog veel meer mogelijkheden dit verleden te laten herleven. Hiertoe moet er echter in ieder geval een "overkant"-veerpont komen.

zie hiertoe ook "Navigation"-rubriek BRAINSTORMING TOLKAMER, rubriek DUITS-NEDERLANDS VERLEDEN.

 

     

 

Im obengenannten Stich aus dem Jahre 1635 stellt das Sternchen in der Mitte das damalige Festungsdorf Schenkenschans bzw. das heutige Dörfchen Schenkenschanz dar.

Man könnte nun in Zusammenarbeit mit der Stadt Kleve bei Schenkenschanz diese Situationsskizze bezüglich der Lage der Schenkenschans-Festung und der Lage der Flüsse Rhein und Waal nachbilden mittels dicht auf einander gesteckter kleiner Pfähle mit Solarlampen oder mittels sonstiger farbiger Markierungen. Oder man stellt das Ganze als grösseres oder kleinereres Modell an Ort und Stelle dar. Auch die Stelle, wo 1672 Ludwig XIV mit einer grossen Armee den Rhein überquerte (liegt etwas nördlich von Schenkenschanz) bietet gleichfalls gute (touristische) Marketing-Möglichkeiten. 

Ein derartiges Projekt würde die (touristische) Phantasie sicherlich sehr anregen und ein ausgezeichnetes Beispiel dafür sein wie grenzüberschreitende (touristische) Aktivitäten bezüglich der gemeinschaftlichen deutsch-niederländischen Vergangenheit an dieser Stelle verwirklicht werden könnten. Denn es gibt noch viele weitere Möglichkeiten diese Vergangenheit wiederaufstehen zu lassen. Eine "overkant"-Fähre muss aber in jedem Falle her!

siehe hierzu auch "Navigation"-Rubrik BRAINSTORMING TOLKAMER, Rubrik DUITS-NEDERLANDS VERLEDEN 

 

                                                                                                 

                                " CARVIUM NOVUM "

   DE GEWELDIGE AFGRAVINGSPLAS MOET EEN RECREATIE-WATERPLAS WORDEN !

                                ER MOET OOK EEN MIEUWE NAAM KOMEN !

                                   EN EEN NIEUW BESTEMMINGSPLAN :

                 VOOR RECREATIEVE DOELEINDEN OP EN ROND HET WATER !  

      

        WATER ALS CRUCIAAL TOERISTISCH ELEMENT VAN RIJNWAARDEN !

 

"Carvium Novum" is een  grootschalig zand- en grind-afgravingsproject tussen Eltenseweg en Oude Rijn, dat na veel weerstand nu klaarblijkelijk verwerkelijkt gaat worden 

Dit grootschalige afgravingsproject over een tijdsduur van niet minder dan tien jaar wordt hier niet verder behandeld, omdat het ermee verbonden "Romeinse pretpark" CARVIUM NOVUM , dat in het kader van deze tienjarige afgravingswerkzaamheden uiteindelijk (daarna) gepland is, een in toeristisch opzicht waarlijk onzinnig project is. 

Op een "Romeins pretpark" zit nu werkelijk niemand te wachten en alleen de Rijnwaardense zand- en grindindustrie heeft baat bij deze grootschalige resp. luidruchtige resp. langdurige afgravingswerkzaamheden, die daaraan vooraf gaan. Maar in geen geval het zo noodzakelijke (grootschalige) verblijfstoerisme in Rijnwaarden. En zeker ook niet het naburige (Duitse) Elten, dat tot nu toe klaarblijkelijk helemaal niet gevraagd is!

Waarom wordt deze geweldige waterplas, die daar uiteindelijk zal ontstaan, niet voor toeristische doeleinden gebruikt.......? Met bijvoorbeeld een kabelwaterskibaan zoals in Stroombroek? Of met bootjes- en waterfietsen-bedrijvigheid zoals bijvoorbeeld op de Rhederlaag? Of met een nagebouwd Romeins patrouillevaartuig (in samenwerking met o.a. "Liburna Millingen", www.liburna.nl ) op het water voor rondvaarttochtjes? Of met een groot zwembad met strand en "tropical beach"- ligwei enz. enz. enz.? Ja, waarom eigenlijk niet?  Er moet daarvoor alleen het oorspronkelijke bestemmingsplan worden gewijzigd wat toch hopelijk in 10 jaar wel zal gaan lukken.

citaat uit Homepage-rubriek CARVIO / CARVIUM / HERWEN:

" En het onzalige "Carvium Novum"-project ("Romeins pretpark" tussen Elten en Lobith), dat over 10 jaar klaarblijkelijk definitief gepland is - na geweldige afgravingen voor de zand- en grindindustrie en na veel tegenstand - zal dan zeker ook wel ombenoemd moeten worden...."

zie hiertoe ook "Navigation"-rubriek CARVIO / CARVIUM / HERWEN

 

 

                             GEMEENTEWAPEN VAN RIJNWAARDEN

  OUDE GEMEENTEWAPENS VAN HERWEN EN AERDT EN PANNERDEN

 

ten dele geciteerd uit Heraldrywiki-website

RIJNWAARDEN

Provincie  : Gelderland
Opheffing  : -
Toevoegingen : 1985
Herwen en Aerdt, Pannerden

I : 12 oktober 1988
"Gedeeld; I in goud een gekanteelde burcht van keel geopend en verlicht van het veld, en voor de deuropening een slagboom van zilver; II doorsneden; a in zilver 3 dakpannen van keel; b gedwarsbalkt van 10 stukken van zilver en azuur, en over alles heen een leeuw van keel, gekroond van goud. Het schild gedekt met een gouden kroon van 3 bladeren en 2 parels."

Wapen van Rijnwaarden

Oorsprong/verklaring:
Het wapen is een combinatie van het oude wapen van Herwen en Aerdt en 3 pannen als symbool voor Pannerden, tevens afkomstig uit het wapen van die gemeente
.

 

Kritiek Han Kamermans:

Dit Rijnwaardense combinatiewapen is te gewild. De drie overgestliliseerde dakpannen (die van Pannerden zijn direct als dakpannen te herkennen, deze niet) waren juist in het wapen van de oude gemeente Pannerden (vanwege de naam) maar zijn absoluut niet representatief voor de nieuwe agglomeratiegemeente Rijnwaarden, waar de fabricatie van bakstenen op de voorgrond stond/staat. En niet die van dakpannen.

Men had in het nieuwe Rijnwaardense gemeentewapen in plaats van de drie niet herkenbare dakpannen (lijken op vlaggen) beter de Pannerdense panoven als zodanig toegevoegd. Wat nog altijd mogelijk is.

HERWEN EN AERDT

Provincie  : Gelderland
Opheffing  : 1985 Rijnwaarden
Toevoegingen : -

I : 16 juni 1926
"Gedeeld : I in goud een geopende gekanteelde burcht van keel met 2 ronde vensters en een vierkant          venster van zilver (2: 1), voor de poortopening een slagboom, eveneens van zilver, II doorsneden : a in zilver 3 papegaaien van keel (2 : 1); b gedwarsbalkt van zilver en azuur van 10 stukken met een goudgekroonden leeuw van keel over alles heen. Het schild gedekt door een gouden kroon van 3 bladeren en 2 parels."

Oorsprong/verklaring:
Het gebied van de gemeente behoorde tot de ambten Kleverham en Emmerich, beide eertijds Kleefs, later Pruisisch gebied. Pas in 1815 werd het geheel Nederlands gebied  
(
N.B.: wat dus niet juist is. Dit gebeurde pas op 1 maart 1817) Het gebied werd eerst ingedeeld in de gemeenten Herwen en Lobith.    In 1817 werden deze samengevoegd tot Herwen en Aerdt. De gemeente Lobith heeft maar 9 maanden bestaan en heeft verder geen eigen wapen gevoerd.

De gemeente voerde in de 19e eeuw geen wapen, maar gebruikte een zegelstempel, met daarop een      burcht. Kleuren zijn hiervan niet bekend. De burcht is waarschijnlijk afgeleid van het plaatselijke schuttersgilde. Een 17e wwuwse borstplaat van dit gilde vertoonde reeds een burcht.

In 1913 vraaggt de gemeente voor het eerst informatie over een wapen bij Gedeputeerde Staten van gelderland. Die wisten echter van geen wapens van een van de dorpen in de gemeente. De kwestie bleef liggen tot 1923, toen een nieuwe burgemeester aantrad.

In 1925 werd door de rijksarchivaris van Gelderland voorgesteld om alleen de versterkte toren van Lobith in het wapen op te nemen. De burgemeester wilde echter ook de andere dorpen in het wapen naar voren laten komen. Zijn verzoek aan de Hoge Raad van Adel resulteerde in het huidige wapen. De burgemeester vond dat maar wat kaal, en vroeg een hertogskroon en twee leeuwen als schildhouders aan. Aangezien elke historische onderbouwing hiervoor ontbrak werden die niet toegekend. Het ontwerp werd nog op een paar kleine punten aangepast (de leeuw werd dubbelstaartig, een tolhek werd toegevoegd), maar verder ongewijzigd verleend.

De burcht is het symbool voor Lobith. Hoewel het onzeker is of Lobith ooit een eigen wapen heeft gehad, is het wel als zodanig lange tijd gebruikt. Wel heeft in Lobith een versterkt tolhuis gestaan, dat als model voor het wapen kan hebben gediend. Aangezien Lobith het voornaamste dorp was in de gemeente werd het grootste deel van het wapen in beslag genomen door de burcht.

De papegaaien zijn afkomstig uit het wapen van Van Rossum. De familie Van Rossum was in bezit van het (voormalige) kasteeltje de Boswaai te Herwen.

 


Het wapen in de Koffie Hag albums +/- 1930

 

PANNERDEN

Provincie  : Gelderland
Opheffing  : 1985 Rijnwaarden
Toevoegingen : -

I : 21 oktober 1879
"Van zilver, beladen met eene in werking zijnde pannenbakkers oven van natuurlijke kleur, waaruit eene rookkolom opstijgt en geplaatst op een terras van sinopel, en hebbende onderaan ter weerszijden een stapel pannen van natuurlijke kleur en boven in den regter- en linkerhoek eene pan van hetzelfde."

Wapen van Pannerden

Oorsprong/verklaring:
Pannerden kende geen historische zegels of wapens. Bij de ingebruikmening van het gemeentehuis in 1879 wilde de gemeenteraad een wapen aanbrengen boven de ingang. De gemeente vroeg daarop bij de Hoge Raad van Adel een wapen aan, gebaseerd op de naam van het dorp. De naam zou afgeleid zijn van Panaarde, oftewel pan-aarde, oftewel geschikte grond voor het maken van dakpannen. Tevens bevonden zich vele steenfabrieken in de gemeente, dus ook daarom werd als wapen een panoven met dakpannen voorgesteld.

 

N.B.: een soortgelijke panoven is dus nog te bezichtigen in recreatieoord "De Panoven" in Oud-Zevenaar. Zie ook SPECIALS nr. 42 op "Navigation"-rubriek Home, rubriek LINKS / SPECIALS

 

                              GEMEENTEVLAG VAN RIJNWAARDEN

Een mooie vlag voor zo'n kleine gemeente. Rijnwaarden telde op 1 april 2011 11'059 inwoners (bron CBS) en heeft een oppervlakte van 44,86 qm - daarvan zijn 8 qm water. De gemeentgrenzen verlopen langs de Rijn, het Pannerdens Kanaal en de Oude Rijn alsmede langs de Duitse deelstaat Nordrhein-Westfalen (NRW). De gemeente maakt deel uit van de stadsregio Arnhem-Nijmegen. 

 

                                                TOLKAMER AAN DE RIJN

                              TOLKAMER AM RHEIN

"DIE WACHT AM RHEIN"

Een typisch Duits-nationalistisch volkslied maar klaarblijkelijk toch ook niet helemaal onbekend in het Nederlandse dorpje Tolkamer aan de Rijn: want daar heet immers een bekend cafe aan de Veerstraat "Wacht am Rhein".

Nu stroomt dezelfe Rijn, die in het bovenstaande YouTube-video wordt bezongen, gewoon langs Tolkamer aan de Rijn en weet men er hier in toeristisch opzicht niets maar dan ook niets mee te beginnen. "Ons kent ons" is hier het (verouderde) motto maar helaas niet "ons kent toerist".

En hier is dan niet de Nederlandse toerist bedoeld maar expliciet de Duitse toerist. Want die zal het best leuk vinden iets over de Rijn uitgerekend in Tolkamer aan de Rijn te ervaren resp. daar tot zijn grote verrassing ook nog een cafe met de naam "Wacht am Rhein" te vinden......!

Op deze ansichtkaart uit 1908 staat het toentertijdse Hotel-Restaurant "Wacht am Rhein" beneden-links afgebeeld

 

                                      EUROPA / EUREGIO QUO VADIS ?

Sind "die Grenzen in den Köpfen" auf beiden Seiten des Rheines tatsächlich unüberwindlich? Haben wir es hier mit dem letzten "Eisernen Vorhang" Europas zu tun? Ja, es sieht so aus: denn sowohl in Rijnwaarden als auch in Kleve zieht man es vor weiterhin unentwegt mit dem Rücken zueinander zu stehen. Wahrlich: Zwei verschiedene Planeten !.

Siehe zu dieser Thematik das unterstehende Groll-E-Mail von Han Kamermans an die Chefin der Klever "Tourist Information" Frau Schulze Heiming wegen der heutigen Weigerung die neuen, touristischen NL- bzw. D-Broschüren Rijnwaardens in den neu bezogenen "Tourist Information"-Räumlichkeiten auszulegen. Inklusive der darauffolgenden E-Mail-Korrespondenz.

an "Tourist Information

20.10.2012

Sehr geehrte Frau Schulze Heiming,
 
heute Mittag musste ich bei meinem ersten Besuch im neuen Klever "Tourist Information"-Büro erleben, dass meiner Nachfrage, ob es Informationsmaterial über die Nachbargemeinde Rijnwaarden gäbe, wiederum nur Unverständnis emtgegengebracht wurde.
 
Erst als ich darauf aufmerksam machte, dass ich doch vor etlichen Wochen - im Auftrag der Tourist Information Rijnwaarden (existiert erst seit 1. Juni 2011) - 60 Stück Rijnwaarden-Broschüren in NL-Sprache (A-5 Format, 40 S. , in Hochglanz-Farbdruck) sowie 60 Stück Rijnwaarden-Broschüren in D-Sprache (A-5-Format, 40 S. , in Hochglanz-Farbdruck) abgeliefert hatte (und Sie ja Ihre telefonische Zustimmung zu diesem Auslegen der Broschüren gaben), fiel der Groschen. Frau Strötges überaus brüskierenden Antwort war jetzt aber wieder erneut: "Wir haben keinen Platz" bzw. "Wenn die Leute danach fragen, gehen wir in den Keller und holen die Rijnwaarden-Informationen".
 
Darauf bin aber ich wirklich in den Keller der Enttäuschung gegangen und war ich seit langer Zeit wieder mal so richtig baff. Denn wie sollen die Leute/Touristen nach der bis        heute derart unbekannten Nachbargemeinde Rijnwaarden (liegt aber nur 6 km von Kleve-Zentrum entfernt) überhaupt fragen, wenn dort nichts ausliegt?.Wie sollen Sie wissen dass es diese Nachbargemeinde überhaupt gibt? Das entbehrt doch jeder Logik, denn es geht ja gerade darum die (kleine) Nachbargemeinde Rijnwaarden überhaupt erst mal grenzüberschreitend bekanntzumachen. Darauf basiert doch die Europa-Idee. Schon schlimm genug dass es bisher nicht mal zu einer Rheinfähre Tolkamer-Keeken/Bimmen v.v. gereicht hat. 
 
Und gerade einer so grossen Stadt wie Kleve (4-fache Einwohnerzahl von Rijnwaarden!) müsste es doch ein europäisches Anliegen sein, etwas für diese ihre Nachbargemeinde (immerhin hat man den Rhein gemeinsam !) zu tun. 
 
Ob dieser für mich völlig unverständliche Weigerung die Rijnwaarden-Broschüren einen Platz zu geben in den neuen Klever "Tourist Informationen"-Räumlichkeiten werde ich hiermit von meinem Recht als EU- bzw. Euregio-Bürger, mich für ein Gelingen der Europa-Idee einzusetzen, zurücktreten. Ich bin mit einer derartigen Negativ-Einstellung endgültig überfordert und gebe mich hiermit geschlagen: "Die Grenzen in den Köpfen" sind offensichtlich ünüberwindlich..
 
In meinem Zorn habe ich allerdings auch noch vorgesprochen im Büro des Klever Bürgermeisters wo ich mich dort äusserst angenehm-positiv unterhalten konnte mit Frau Rennecke (Zi. 601). In diesem Sinne behalte ich mir allerdings vor, mich eventuell auch noch beim zuständigen EU-Abgeordneten zu beschweren über dieses brüskierende Desinteresse seitens Kleve Stadt Marketing bzw. Kleve Tourist Information..
 
Mit freundlichem Gruss,
 
Han Kamermans, Herwen
 
Rijnwaardissimo-Website:
Autor des kultur-geschichtlichen Buches über die Euregio Maas-Rhein:
"Euregio Carolus Magnus - Grenzen in Fluss" (2004, Aachen)
 

 

Antwortschreiben "Tourist Information"

21.10.2011

Sehr geehrter Herr Kamermans,

ich finde es ungemein sympathisch, wie Sie sich für Ihre Heimatgemeinde einsetzten.
Aber, verzeihen sie mir meine Ehrlichkeit, die Kleve Marketing und damit auch die Touristeninformation der Stadt Kleve sind nicht dazu da, die Gemeinde Rijnwaarden bekannt zu machen. Wir legen gerne Prospektmaterialien von touristischen attraktiven Zielen auch in unserer Nachbarschaft aus.
In unserem neuen Zwischendomizil müssen wir uns aus Platzgründen allerdings deutlich einschränken, so dass wir nur die Highlights anbieten können und wollen!
Wie sie selbst bemerken ist die Gemeinde Rijnwaarden nicht bekannt. Darum interessieren sich unsere Besucher auch eher für andere Angebote.
Natürlich kann man darüber nachdenken wie man das ändern könnte, dazu sind wir als Agentur auch in der Lage, aber das wäre dann eine kostenpflichtige Beratung. Vielleicht setzen Sie sich in dieser Sache mal mit ihrem regionalen Büro für Tourismus in Verbindung.
Und was das Thema Fähre angeht ist die Stadt Kleve auf Bitten der Gemeinde Rijnwaarden aktiv in Gesprächen mit den Naturschutzverbänden um ein Realisierung einer solchen Fähre möglich zu machen. Auf deutscher Seite achten wir die europäischen Vorgaben in Sachen FFH leider deutlich  strenger, als das bei Ihnen der Fall ist, was eine Anlandung am gewünschten Ort fast unmöglich macht.
Mit einer Fährverbindung hätten wir sicherlich eine vermarktbare Verbindung zwischen unseren Orten.
Bis dahin werden wir Ihrem Anliegen so gut es uns möglich ist nachkommen, akzeptieren Sie aber bitte auch unsere Unternehmensentscheidungen, sollte dies nicht so sein, wie Sie es sich erwarten.

Neue Adresse!

Kleve Marketing GmbH & Co. KG
Opschlag 11-13 -  47533 Kleve
Tel. (0 28 21) 89 50 9-0 - Fax (0 28 21) 89 50 9-19
stadtmarketing@kleve.de

www.kleve-tourismus.de
www.kleve.de

 


 

 
Rückantwort an "Tourist Information"
 
21.10.2011
 
Guten Tag,
 
ich bin mit dieser Ihrer Anwort einfach überfordert - einen solchen Zirkus wegen 2 x A-5-Format (21 x 15 cm) Platz zu veranstalten. Bin endgültig "sprachlos" ob soviel Kleinlichkeit.
 
Und dann noch die Bezeichnung "Highlights" zu verwenden. Ist die/Ihre gemeinsame Rhein-Grenze über 7,5 km Länge etwa kein Highlight? Geht das nicht zurück auf den Wiener Kongress? Ein wunderbarer touristischer Aufhänger. Oder etwa nicht ?
 
Habe Ihre Stellungnahme Frau Willy ten Vaarwerk vom TIC RIjnwaarden zugeleitet, ebenso der Euregio Rhein-Waal.
 
Mit freundlichem Gruss,
 
Han Kamermans, Herwen
 
 
Vorzimmer Bürgermeister Brauer
 
Sehr geehrte Frau Rennecke,
 
erlauben Sie mir bitte Ihnen noch die Kopie meines gestrigen Emails an Kleve Stadtmarketing zugehen zu lassen: es kann doch nicht angehen, dass - nur um im "Tourist Information"-Büro Beachtung zu finden bzw. ausgelegt zu werden - eerst eine "kostenpflichtige Beratung" erfolgen sollte. Ich denke mir doch dass auch Bürgermeister Brauer einen solchen engstirnigen GmbH-Standpunkt nicht gutheissen kann.
 
In meiner RIJNWAARDISSIMO-Website www.hankamermans.beepworld.de habe ich in der "Navigation"-Rubrik RIJNWAARDISSIMO-Rubrik hierzu dann auch bemerkt:
 
EUROPA / EUREGIO QUO VADIS ?

Sind "die Grenzen in den Köpfen" auf beiden Seiten des Rheines tatsächlich unüberwindlich? Haben wir es hier mit dem letzten "Eisernen Vorhang" Europas zu tun? Ja, es sieht so aus: denn sowohl in Rijnwaarden als auch in Kleve zieht man es vor weiterhin unentwegt mit dem Rücken zueinander zu stehen. Wahrlich: Zwei verschiedene Planeten !.

Mit freundlichen Grüssen,

 Han Kamermans, Herwen

 

Vorzimmer Bürgermeister Brauer
 
Guten Tag Frau Rennecke,
 
beigefügt meine heutige Rückantwort an Kleve Marketing auf deren heutigen Schreiben (gleichfalls beigefügt). Habe keine Worte für diese überaus kleinliche Aufstellung der Verantwortlichen.
 
Ich bin und bleibe ein Kleve-Fan - um die Tourist Information werde ich künftig aber einen grossen Bogen machen.
 
Besten Dank nochmals dass Sie mir gestern haben reden lassen bzw. mir so geduldig zugehört haben.
 
Mit freundlichem Gruss,
 
Han Kamermans, Herwen
 
 

                               RIJNWAARDEN  EN  DE  LIEMERS

De gemeente Rijnwaarden wordt heden ten dage tot de Liemers gerekend - waarbij niet duidelijk is wat dit huidige Liemers/Lymers/Lijmers-begrip eigenlijk betekent. In het internet vond ik het navolgende stukje van John Thoben van de Heemkundekring Bergh en dat is zo interessant, dat het een plaatsje op de RIJNWAARDISSIMO-website heeft gekregen.

Interessant zijn vooral de beide navolgende conclusies daaruit:

-  dat Rijnwaarden als zodanig helemaal niet tot de oorspronkelijk Liemers/Lymers/Lijmers behoort (en ook niet tot de Achterhoek) - maar (eigenlijk) tot de Overbetuwe. 

Deze situatie herinnert een beetje aan het huidige "Land van Heusden en Altena" (dat dus eerst Zuid-Hollands was en dan door het graven van de Bergse Maas  Noord-Brabants werd). En wordt zeker nog versterkt door het feit, dat het grootste deel van Rijnwaarden tot 1817 Kleefs/Pruissisch gebied (linkeroever van de Rijn) was  - ofschoon dus (atypisch) op de rechteroever van de Rijn gelegen.

 - dat daarentegen Elten en Emmerich wel tot de oorspronkelijke Liemers/Lymers/Lijmers horen.

Wat nog eens mag verduidelijken hoe absurd het Nederlands-Duitse "met de rug naar elkaar toe staan" in en rond Rijnwaarden eigenlijk is.

website Heemkundekring Bergh ('s-Heerenberg)

De Liemers

In een voetnoot in de befaamde ' Annalen ' van Andreas Dederich staat vermeld dat Pastoor Habbefeld van Warbeyen van mening is dat de naam ' Lymers ' is afgeleid van de Romeinse ' Limes ' .
1) Waarom hij die mening is toegedaan, staat er niet bij, maar mijns inziens heeft hij wel gelijk. Er wordt al meer dan anderhalve eeuw gedisputeerd over de oorsprong van deze naam. Laten wij de meningen en gegevens eens op een rijtje zetten.

De Liemers staatkundig
In een Gelderse rentmeestersrekening van 1340 lezen wij dat Gelre een rentambt bezat dat Liemers heette. Op 21-11-1402 stond Reinout IV, hertog van Gelre en graaf van Zutphen, Emmerik, de Hetter en de Liemers in pand af aan Kleef: ' Embryck de stad myt den lande geheiten de Hetter und dat land geheiten de Lemmersche ' . Het drostambt Liemers omvatte de plaatsen Duiven, Groessen, Oudzevenaar en Zevenaar. Het pandschap is nooit ingelost en de Liemers is Kleefs gebleven tot aan de Franse tijd. Bij het Grenstractaat van 07-10-1816 werd het officieel bij Nederland gevoegd.
2)



Grenswal met wachttoren zoals die bij de Oppergermaanse en Rätische Limes werden gebouwd.
Men stelt zich voor dat langs de linker Rijnoever ook dergelijke wachttorens stonden.

De Liemers natuurkundig
De Liemers is thans geen bestuurlijke eenheid meer en is het vroeger waarschijnlijk ook nooit geweest. Natuurkundig is de Liemers veel groter dan het rentambt Liemers. Nol Tinneveld vraagt zich af: ' Wat behoort tot de Liemers?' en hij komt terecht tot de volgende conclusie: de Liemers omvat het hele gebied tussen Rijn en Oude IJssel met de huidige gemeenten Angerlo, Bergh, Didam, Duiven, Gendringen (met uitzondering van Bredenbroek en Voorst), Wehl, Westervoort en Zevenaar.
Rijnwaarden (= Aerdt, Herwen en Pannerden) behoort oorspronkelijk niet tot de Liemers, maar tot de Overbetuwe. Door het Pannerdens Kanaal dat in 1776 is gegraven, werd dit gebied van de Overbetuwe afgesneden. Van de andere kant behoren Emmerik en Elten natuurkundig wel tot de Liemers.
In dit opstel wordt ' Liemers ' in deze natuurkundige betekenis gebruikt. Het is eigenlijk vanouds de enige echte betekenis van deze landstreek.

De gouw Leomerike
Er zijn mensen die veel aandacht schenken aan het woord ' Leomerike ' dat één keer als vertaling van het woord ' Liemers ' in een latijnse oorkonde voorkomt. Het heeft veel aandacht getrokken, omdat de Münsterse domheer Adolf Tibus, geboortig uit Emmerik, Leomerike in de titel van een overigens zeer goed boek opnam.
4) Van de hand van ons aller Toon van Dalen verscheen in 1971 het eerste deel van ' Gelderse historie in de Liemers. 5) Hij begint daar met een inleiding ' Onsen lande van Lyemersse' en valt direct met de Pagus Leomerike in huis. Het is een oorkonde van 23-03-838 waarin wij deze naam aantreffen. 6
) En dan volgt een uitgebreide poging om die naam etymologisch te verklaren. Wat de betekenis betreft suggereert hij met enige schroom dat ' lie' betekent ' luw, lij' . Dat zou dan betekenen dat de Liemers een landstreek is die in de luwte is gelegen. Met het tweede lid ' merike' weet Toon geen raad; hij denkt aan een verschrijving.
Latijn had Toon niet geleerd, hij was geen latinist. Anders was hij vast en zeker ook op het idee gekomen dat wij hier te maken zouden kunnen hebben met een afleiding van het latijnse woord ' limes' dat grens, grensgebied betekent. Zoals zovele ' vertalingen' is ook ' Leomerike' volkomen willekeurig bedacht door een of andere klerk. Het woord komt later ook nooit meer voor. Er moet niet de minste historische waarde aan worden gehecht.
Veel vroeger, in 1917, is een andere betekenis van ' Lymers' voorgesteld door de Nerée tot Babberich.
7) Hij denkt aan lijm, leem: ' De streek wordt jaarlijks een drassig en modderig geheel, wanneer na hoogen waterstand het water ging zakken' . Hij meent dat dit zeker het geval was toen er nog geen dijken bestonden.

Liemers of Lijmers?
De naam Liemers komt in oorkonden en andere geschriften in talloze varianten voor. In mijn boek ' Het Kerspel Beek in de Liemers' signaleerde ik: Liemersch, Liemerscha. Lijmers, Lijmersch, Limarssche, Lyemersch, Lymers, Lymersce, Lymersch, Lymersche, Lymersgh, Lymerssche.
8
) Hiervoor hebben wij al Leomerike en Lemmersche gezien en er zijn er vast nog meer. Van Dalen interesseerde de spelling van ' Liemers' in voorgaande eeuwen. Hij schrijft: ' De spelling met y en ij is er waarschijnlijk oorzaak van geworden dat men meende dat Liemers een dialectische uitspraak was van een ij-klank in het ABN, zoals dit bijvoorbeeld ook in Rien, Iessel e.d. het geval is' . Hij stelde voor terug te keren naar de oude uitspraak ' ie' en dus te schrijven ' Liemers' . Zelf bleef hij in zijn talrijke publicaties het voorbeeld geven. Met graagte volgden de Liemersen hem na.

De Romeinse Limes

Als in het jaar 9 na Christus de Romeinse legioenen onder aanvoering van Publius Quintilius Varus uit Xanten opbreken om Germania te veroveren, worden zij door de krijgers van Arminius [= Herman] de Cherusker in de nabijheid van het Teutoburgerwoud verpletterend verslagen. Het is de wetenschap na talloze veronderstellingen (700 plaatsen meenden dat het slagveld in hun nabijheid lag, o.a. Varsseveld = Varusveld!) uiteindelijk gelukt de zogenaamde Varusslag te localiseren ten noorden van Osnabrück, tussen de Kalkrieser Berg en het Grosse Moor.
9) De Romeinen geven na deze nederlaag hun veroveringsplannen op en consolideren hun posities op de linker oever van de Rijn. De Rijn wordt de natuurlijke grens, de ' Limes ' , van het Romeinse rijk. Op de linkeroever van de Rijn wordt de grens versterkt met een keten van forten en er wordt een ' militaire weg ' aangelegd. - Wij kennen in onze dagen de ' Via Romana ' van Xanten naar Nijmegen, netjes voorzien van naambordjes, maar het is de vraag of deze weg precies dáár liep. - Vóór deze grens, op de rechteroever van de Rijn, scheppen de Romeinen als buffer tegen vijandelijke aanvallen een niemandsland, waar zij geen bewoners dulden. (Het IJzeren Gordijn dat de beide delen van Duitsland in onze tijd zo lang gescheiden hield, zag er ook zo uit.) De grensstrook wordt opzettelijk woest gemaakt en onbebouwd gelaten. 10)


 
De Nedergermaanse Limes van Remagen
tot Katwijk aan de Noordzee. Hier vormde
de Rijn een natuurlijke verdedigingslinie.
[Uit de Brockhaus Encyclopedie]
De Oppergermaanse Limes van Rheinbrohl tot Lorch en daarop
aansluitend de Rätische Limes van Lorch tot Regensburg. Hier
was niet overal een rivier als grens aanwezig en moesten wallen met
pallissaden worden opgeworpen. [Uit de Brockhaus Encyclopedie]

Dr van Es schrijft over deze limes 11): ' Overigens, niet alleen achter [dwz op de linker Rijnoever] maar ook aan gene zijde van de grens lag gebied, dat het leger als eigen gebied beschouwde.12) Dit limes-voorterrein had een breedte van waarschijnlijk ten hoogste 15 km. Het had in de eerste plaats een strategische functie en vormde een extra buffer tussen de grens zelf en de onrust van Germania. Door regelmatig patrouilleren in het voorterrein konden vijandelijke bewegingen vroegtijdig gesignaleerd worden en was het mogelijk verrassingen van de grensverdediging te voorkomen. In het begin (van 47 tot kort na 70? na Chr) was de strook zelfs geheel voor bewoning door de inheemse bevolking verboden. Verder werd het over-Rijnse territorium door de troepen ook economisch uitgebaat, vooral als weidegrond voor het militaire vee. Het is mogelijk dat er in het voorterrein permanente militaire nederzettingen, wachtposten bijvoorbeeld, gelegen hebben, maar zekerheid is er niet. ' 13) Er zijn nog wel enkele kleinere veldtochten van de Romeinen naar Germanië bekend, totdat keizer Claudius (41-54 na Chr) deze gevaarlijke ondernemingen verbood en het bevel gaf om alle Romeinse troepen die zich rechts van de Rijn bevonden, op de linkeroever terug te trekken (47 na Chr). Tussen Emmerik en Arnhem maakt onze Liemers deel uit van deze grensstrook, van deze ' Limes '.

Tot dusver was sprake van de Nedergermaanse Limes van Remagen tot Katwijk aan de Noordzee. Daarop sloten vanaf Rheinbrohl tot Lorch de Oppergermaanse Limes aan en van Lorch tot Regensburg de Rätische Limes. Ik heb ooit een reis gemaakt langs een gedeelte van die Rätische Limes: van Regensburg > Donaudal, Altmühltal, Eining, Bad Gögging, Kipfenberg. Op een gegeven ogenblik zag ik op een gereconstrueerde wal met palissaden en wachttorens op geregelde afstanden levensgrote beelden van Romeinse legioensoldaten staan, ik weet niet precies meer waar. In Kipfenberg, waar de Limes de Altmühl overstak, wordt elk jaar in augustus het ' Limesfeest ' gevierd. Daar kun je nog legioensoldaten zien zoals die aan onze Limes ook ooit in functie waren.

Limes wordt Liemers
Oude plaats- en perceelsnamen die uit de mond van zegslieden zijn opgeschreven, zijn bijna altijd verbasterd. En als schrijvers en klerken op kanselarijen de opdracht krijgen die namen voor een oorkonde in het Latijn te vertalen, dan is het hek helemaal van de dam. Die heren fantaseren er maar op los. Soms is die verbastering zo doorzichtig dat je met enige fantasie wel kunt raden welke naam is bedoeld. Als je bijvoorbeeld aanneemt dat het hiervoor genoemde Leomerike de vertaling is voor Liemers, dan ligt het voor de hand in het daaropvolgende Thuvine ons Duiven te lezen, in Alatinge Eltingen (onder Duiven) en in Westerhesi het westelijke Hese, d.i. Broekhees of Borghees. - Ik heb de plaatsnamen in een reeks Eltense oorkonden onderzocht en heb daaruit ' De erfenis van graaf Wichman van Hameland' gedistilleerd.
14
) Daarbij kon ik verschillende locaties beredeneren die in de literatuur tot nu toe van een vraagteken waren voorzien. Toch blijven er nog genoeg vraagtekens over!


lexen lopen Wanneer en door wie de ' r' in ' Liemers' werd binnengesmokkeld is niet bekend. Dat is natuurlijk gebeurd in een tijd toen de betekenis van de oorspronkelijke naam uit de herinnering was weggevaagd. De naam bleef wel voortleven, maar de mensen hadden de klok horen luiden en wisten niet meer waar de klepel hing. Daardoor is het nageslacht op een dwaalspoor gezet.

Om toegang te krijgen tot de oorspronkelijke betekenis van plaatsnamen kan het dialect dat in de streek gesproken werd (en wordt!) een belangrijk hulpmiddel zijn. Ik heb ooit een boekje gedrukt met dialectverhalen van Theed Köpp, de bekende ' Buutredner' van het Zeddamse Carnaval. Het kreeg de titel mee: ' Wa' j in de Liemus kon belève' . 15) En bij navraag blijkt ook het dialect in 's-Heerenberg de ' r' weg te laten: daar spreekt men van ' Liemes ' . En dat is precies de naam die mijns inziens de Romeinen bij ons hebben nagelaten!

Bezwaren tegen Liemers = Limes
De mening dat de naam ' Liemers' is afgeleid van ' Limes' , omdat deze streek onderdeel vormde van de Romeinse rijksgrens (= Limes) na de slag in het Teutoburgerwoud, heb ik gelanceerd in mijn boek ' Het Kerspel Beek in de Liemers' . Daar kunt u lezen dat de Romeinen op de rechter Rijnoever een niemandsland hebben geschapen, waar waarschijnlijk niemand woonde. Hiertegen is protest aangetekend door Alex Koster.
16) Hij meldt dat uit opgravingen die in de tachtiger jaren van de 20e eeuw zijn verricht, duidelijk is geworden dat de Romeinen wel degelijk sporen hebben nagelaten in de Liemers, met name in Didam, Duiven, Lengel, Oudzevenaar en Wehl. En hij concludeert: ' Het blijkt dat de Liemers in de Romeinse tijd flink bewoond is geweest. Meerdere vondstencompzelfs door tot in de Vroege Middeleeuwen (6e eeuw na Christus).' Je kunt je echter afvragen of al die Romeinse sporen de
stelling omver kunnen werpen dat de naam ' Liemers' is afgeleid van ' Limes' . De Romeinen zaten veilig achter hun Limes vanaf circa 50 na Christus, totdat de Franken hen in 458 definitief verjoegen. Een zorgvuldige datering zou kunnen uitwijzen dat die sporen dateren uit de laatste 1½ eeuw van het verblijf van de Romeinen in de Liemers (300-458). Dit wordt al gesuggereerd door de vermelding dat ' meerdere vondstencomplexen doorlopen tot in de Vroege Middeleeuwen' . Maar dan zeggen deze vondsten niets negatiefs over de stelling Liemers = Limes: de naam kan zich in de eerste 300 jaar heel goed gestabiliseerd hebben. Bovendien is bekend dat er hele perioden waren waarin de inheemse bevolking en de Romeinen vredig naast elkaar leefden.
Ik houd het erop dat de naam van de landstreek Liemers komt van Limes.

John Thoben


Noten
1) Dederich 1971 blz 176
2) Schilfgaarde 1953
3) Thoben 1984 blz 17-18
4) Tibus 1877
5) Dalen 1971
6) OGZ nr 33
7) Nerée 1917 blz 4
8) Thoben 1999 blz 1530

9) Clunn 1998; vgl Böcking 1974
10) vgl Heitling zj blz 33
11) Es 1972 blz 86
12) Bogaers 1968 blz 173-179, 217-223; Rüger 1968 blz 49-50; RR 1969
13) Er is ook sprake van een dakpan met militair stempel op Montferland.
14) Thoben 1999 blz 393
15) Köpp 1980
16) Koster 2000 blz 14

Bronnen

Böcking 1974 = Werner Böcking: Die Römer am Niederrhein und in Norddeutschland. Frankfurt 1974 Bogaers 1968: J E Bogaers: Waarnemingen in Westerheem. In: Westerheem 17 (1968) blz 173-179, 217-223
Clunn 1998 = Tony Clunn: Auf der Suche nach den verlorenen Legionen. Bramsche 1998
Dederich 1971 = Andreas Dederich: Annalen der Stadt Emmerich. Emmerich 1867 (Faksimile-Ausgabe Düsseldorf 1971)
Es 1972 = Dr W A van Es:De Romeinen in Nederland. Bussum 1972 [geb 1934, promoveerde 1967 Groningen, sedert 1965 directeur van het ROB te Amersfoort en 1968 buitengewoon hoogleraar aan de VU te Amsterdam]
Heitling zj = Willy H Heitling en Leo Lensen: Vijftig eeuwen volk langs de IJssel. Zutphen zj
Köpp 1980 = Theed Köpp: Wa' j in de Liemus kon belève. Nijmegen 1980
Koster 2000 = A G B Koster: . . . . . In: Heerlijck Ni-js, Orgaan van de Oudheidkundige Vereniging Wehl nr 29 (mei 2000) blz 11-28
Modderman 1953 = P J R Modderman: Oudheidkundige aspecten van de Liemers. In: A Tinneveld: De Liemers. Gedenkboek Dr J H van Heek. Didam 1983 blz 43-49
Nerée 1917 = R J K M de Nerée tot Babberich: De Lymers en hare havezathen. In: Gelre 20 (1917) blz 1-85
OGZ = L A J W Sloet: Oorkondenboek der Graafschappen Gelre en Zutphen tot op den slag bij Woeringen, 05-06-1288. ' s-Gravenhage 1872-1876
RR 1969 = Rheinische Rundschau 20-11-1969: Krantenartikeltje met recente vondsten
Rüger 1968: C B Rüger: Germania Inferior; Untersuchungen zur Territorial- und Verwaltungsgeschichte Niedergermaniens in der Prinzipatzeit. In BJ Beiheft 30. Keulen/Graz 1968 blz 49-50
Schilfgaarde 1965 = A P van Schilfgaarde: Het grenstractaat van 1816. In: A Tinneveld: De Liemers. Gedenkboek Dr J H van Heek. Didam 1983 blz 363-365
Thoben 1999 = Het Kerspel Beek in de Liemers. 2 Delen. ' s-Heerenberg 1999
Tibus 1877 = Adolph Tibus: Der Gau Leomerike und der Archidiakonat von Emmerich in seiner ursprunglichen Ausdehnung und kirchlichen Einrichtung. Münster 1882

 

© 2005 Heemkundekring Bergh, info@heemkunde.nl

 

N.B. er bestaan nog andere etymologische Liemers-versies zoals:

 - "Leomerike" = "Leem-rijk" van J.J. van den Burg, een tamelijk gewilde verklaring

 - "Luw" land van A.G. van Dalen. "Leo" zou hier "luw" ( = "lee" (H.K.)) betekenen en "merike" = "merske" = "marsland". Liemers zou hier dus de betekenis hebben van een in de luwte gelegen land van hogere delen als de Veluwe en het Bergherbos

Aanmerking Han Kamermans:

interessant in deze "luw"-samenhang is de hiervan afwijkende, etymologische verklaring van "Veluwe" (eveneens met "luw" er in). In Wikipedia heet het hiertoe:

Veluwe is een afleiding van het Germaanse *falwa (vaal, bleek). In de zin van "braakliggend  land" heeft het woord een Engelse tegenhanger in "fallow lands" en staat het eventueel in tegenstelling tot het vruchtbare "goede land" Betuwe (PIE *bhad = "goed") in het zuiden.

Waarbij overigens "Betuwe" weer etymogisch zou teruggaan op de Germaanse Batavi-stam, die hier ooit het oorspronkelijke Betuwe-gebied bevolkte. Raadselachtig blijft echter desondanks 2 x "uwe", zowel in"Veluwe" als in "Betuwe" - want beide streken liggen immers direkt naast ekaar en de Liemers evenzo.

Aanmerking Han Kamermans

een verwantschap van "luw" met het Duitse woord "Aue" (= uiterwaard) is mogelijk (uit "u" wordt "l" (bijv. "woud" = "wold"= Wald) - etymologisch is Aue af te leiden van het Germaanse "awjo" ("zum Wasser gehöriges Land")

 

 

                    ETYMOLOGISCHE VERKLARING 

                             DOOR HAN KAMERMANS

                                                       VAN                                                    

               STREEKNAAM LIEMERS (= LIMARIAS) 

Wanneer we het stukje van John Thoben van de Heemkundekring Bergh nader onder loep nemen, vinden we daar onder de de twee rubriekjes "De Liemers staatkundig" en "Liemers of Lijmersch" heel veel (vroegere) schrijfwijzen van de (huidige) streeknaam "de Liemers" vermeld.

Uitgangspunt voor de overwegingen van Han Kamermans inzake een mogelijke resp. logische oorsprong van de streeknaam " Liemers" is het navolgende tekstdeel uit het Thoben-rubriekje "De Liemers staatkundig" en wel met betrekking tot de schrijfwijze "de Lemmersche". Want zo staat het dus geschreven in de pandbrief van 21 november 1402: "Embryck (= Emmerich) de stad myt den Lande geheiten de Hetter en dat Land geheiten de Lemmersche".

De Liemers staatkundig
In een Gelderse rentmeestersrekening van 1340 lezen wij dat Gelre een rentambt bezat dat Liemers heette. Op 21-11-1402 stond Reinout IV, hertog van Gelre en graaf van Zutphen, Emmerik, de Hetter en de Liemers in pand af aan Kleef: ' Embryck de stad myt den lande geheiten de Hetter und dat land geheiten de Lemmersche '

alsmede uit het rubriekje "Liemers of Lijmers" de tekst:

Liemers of Lijmers?
De naam Liemers komt in oorkonden en andere geschriften in talloze varianten voor. In mijn boek ' Het Kerspel Beek in de Liemers' signaleerde ik: Liemersch, Liemerscha. Lijmers, Lijmersch, Limarssche, Lyemersch, Lymers, Lymersce, Lymersch, Lymersche, Lymersgh, Lymerssche.  Hiervoor hebben wij al Leomerike en Lemmersche gezien en er zijn er vast nog meer.

 

Er kan volgens Han Kamermans verder worden gesteld, dat het net zo goed kan heten "Lemersche"  (met 1 x "m") i.p.v. "Lemmersche" (met 2 x "m") en het voor Leomerike (met 1 x "m)  eventueel ook Lemerike (zonder "o") zou kunnen heten, Deze enkele/dubbele "m"-thematiek speelt bijvoorbeeld ook een rol in de etymologie van de naam Kamermans.

En in deze samenhang is dan ook bijvoorbeeld te denken aan het Limburgse plaatsje Lemiers waarover we in het internet onder de kop "Informatie over: Lemiers (Limburg)" o.a. kunnen lezen:

"Lemiers (Limburgs: Lemieësj (ook wel geschreven als Lemiesch)) is een klein kerkdorpje in Nederland, gelegen in de gemeente Vaals, in het zuiden van de Nederlandse provincie Limburg".

alsmede

"telt niet meer dan 1200 inwoners en grenst aan Duitsland. Bekend zijn de opgegraven Romeinse villa's. De naam Lemiers kan afgeleid zijn van Limarias, dat te maken heeft met het Latijnse limus = modder".

Deze verklaring voor de plaatsnaam Lemiers als een schrijfwijze, die zou teruggaan op het Latijnse woord "Limarias" in samenhang met  modder is volgens Han Kamermans net zo te gebruiken voor een mogelijke (etymologische) oorsprong van de streeknaam  Liemers.

Want modder was er ook in de Romeinse tijd al waarlijk genoeg in dit overstromingsgebied ten noorden van de Rijn. Immers de (Oude) Rijn stroomde toentertijd veel oostelijker dan in latere tijden (o.a. ook na te lezen in de ingangshal van het raadhuis van Rijnwaarden bij de teksten inzake de Romeinse vondsten tijdens de Byland-opgravingen van 1938) en is klaarblijkelijk juist in de Romeinse tijd westwaarts gaan stromen.

Dit volgens Han Kamermans niet onbelangrijk "modder"-aspect van het Liemers-gebied is zeker ook in samenhang te brengen met het feit, dat de vroegere Romeinse Limes-forten resp. -nederzettingen met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid steeds op de zuidelijke kant van de toentertijdse (Oude) Rijn gelegen waren.

Want op de noordelijke kant van de rivier waren immers de Germanen en daar lagen als gevolg van de zich in westelijke richting verschuivende (Oude) Rijn eigenlijk alleen maar "modder"-gebieden. Deze conclusie moet overigens ook gegolden hebben voor de ligging van het (vermoede = echter absoluut niet bewezen) fort Carvio op de splitsing van Waal en Rijn (zie hiertoe ook "Navigation"-rubriek CARVIO / CARVIUM / HERWEN). 

Overigens liggen de Byland en Herwen nog steeds zuidelijk van de huidige (Oude) Rijn, die klaarblijkelijk in het Romeinse tijdperk (meer dan drie eeuwen lang) doorgaand als grens heeft gediend. Het (vroegere) Liemers-gebied was dus - zoals reeds gezegd - door deze Rijn-verschuivingen in westelijke richting een tamelijk groot overstromingsgebied, dat zich in de loop van de (Romeinse) eeuwen echter hoofdzakelijk ten noorden van de (Oude) Rijn heeft uitgestrekt. 

In de website www.frag-caesar.de vinden we inzake Lateins-Duitse "limus"-vertalingen o.a. aangemerkt:

Singular

Latein:
  Deutsch:
Nominativ limus der Kot
Genitiv limi des Kotes
Dativ limo dem Kot
Akkusativ limum den Kot
Ablativ limo mit dem Kot
Vokativ lime Kot

Plural

Nominativ limi die Schlämme
Genitiv limorum der Schlämme
Dativ limis den Schlämmen
Akkusativ limos die Schlämme
Ablativ limis mit den Schlämmen
Vokativ limi Schlämme!

Er komen in deze samenhang natuurlijk ook associaties op met betrekking tot een mogelijke etymologische interpretatie van het Romeinse begrip "limes" als grens tussen "vuil" resp. "onbeschaafd" ( = Germaans) en "schoon" resp. "beschaafd" ( = Romeins) en daarbij voetend op de bovenstaande schrijfwijzen voor "limus" ( = uitwerpselen. slijk. modder). Echter zal Han Kamermans als (Romeins-Latijnse) leek daar niet nader op in gaan - want dat zou dan toch wel ietwat te veel van het goede zijn........

Om het geheel af te ronden citeren we  ook nog even  een stukje uit uit het "Nederlands Etymologisch Woordenboek" van J. de Vries (1971) inzake een mogelijke etymologische oorsprong van "lemmer" ( = o.a. ook naam van stadje in Friesland enz.). Een Liemers/"lemmer"-interpretatie kan echter met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid niet op het "lemmer"-deel uit "de lemmersche" worden toegepast - dat zou dan waarlijk al te gewild zijn.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek

lemmer znw. o. en lemmet 1 o. (maar vla. m.), mnl. lemmer, lemmen, lemmet, die ontstaan zijn door dissimilatie en ook door substitutie van de uitgang uit het gewonere lemmele, lemmel, lempele v. (ook o. en lemmelen o.) ‘blad van metaal, kling van een wapen’, mnd. lemmelen, lēmel, lōmel o, ohd. lāmel v.o. ‘kling’. Deze woorden zijn aan het lat. ontleend, deels aan lamina, lammina ‘metaalblad, kling’, deels aan het verkleinwoord lamella (> ofra. lemele, lemelle, lumelle, vgl. nfra. allumelle), maar dan over romaanse tussenvormen.

Volgens Frings, Germ. Rom. 1932, 176-8 is het nnl. woord reeds in Romeinse tijd overgenomen en wel van de Romeinse wapenfabrieken in Gallië uit.

 

 
 
                     NIEUWE SLOGAN VOOR DE LIEMERS
 
 
op 19 december 2011 heeft Han Kamermans inzake een lezersdiscussie over de nieuwe Liemers-slogan "De Liemers helemaal goed" aan de redactie van "De Gelderlander" geschreven:
 
 
Goedenmorgen,
 
de gekozen slogan "De Liemers helemaal goed" is zonder "spirit" en in toeristisch opzicht "kaal".
 
                                                Een voorstel van mijn kant is :
 
                                                   "De Liemers lonkt"
 
en deze tekst voorzien van een getekend vrolijk (knip)oogje. Echter geen "emoticon"-kopie (zoals in Google onder "knipoog-emoticons te zien) en zeker zonder de nietszeggende emoticon -"lachmond", zoals nu gekozen.
 
Overigens heb ik mijn verklaring voor het ontstaan van de naam "Liemers" - als verbastering van het Romeinse "Limarias" = Limus = "modder" - verder gegeven aan de Heemkundekring Bergh. Die vinden dat zeer interessant en deze "theorie" zal worden afgedrukt in de Heemkunde-newsletter van december 2011.
 
Mijn oppositie tegen de verklaring van de plaatsnaam Herwen als verbastering van Carvium zal overigens worden afgedrukt in de december-newsletter  van de Heemkundekring Rijnwaarden. Ook al zal ik daarvoor zeker "gestenigd" worden want dan moet men "omdenken" in Rijnwaarden - en dat is daar absoluut niet gevraagd ....! Zie hiertoe ook mijn website www.hankamermans.beepworld.de ( "Navigation"-rubriek CARVIO / CARVIUN / HERWEN)
 
Met vriendelijke groet,
 
Han Kamermans

Eigene Webseite von Beepworld
 
Verantwortlich für den Inhalt dieser Seite ist ausschließlich der
Autor dieser Homepage, kontaktierbar über dieses Formular!